Chùa Long Quang

Chùa Dừa - điểm nhấn kiến trúc độc đáo giữa xứ dừa Vĩnh Long

Nằm cạnh dòng sông Hàm Luông, giữa vùng đất xứ dừa thuộc xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long, Chùa Dừa nổi lên như một điểm đến mới mẻ, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Ở nơi cây dừa từ lâu đã trở thành trục kinh tế - văn hóa - cảnh quan của vùng đất miệt vườn, ngôi chùa nhỏ này là minh chứng sinh động cho cách dừa bước vào không gian kiến trúc và đời sống tâm linh.

Cổng tam quan uy nghiêm dẫn vào chùa, nơi cây dừa không chỉ là cảnh quan mà còn là "linh hồn" của công trình kiến trúc. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

“Chùa Dừa” tên chính thức là chùa Long Quang, tọa lạc tại ấp Mỹ Sơn Đông, được xây dựng từ năm 1915 trên khuôn viên đất rộng khoảng 7.000 m². Tuy nhiên, chỉ từ năm 2018 đến nay, ngôi chùa mới bắt đầu một hướng trùng tu đặc biệt, từng bước thay thế các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa. Hệ thống cột, kèo, ván lợp mái cùng phần lớn các hạng mục nội thất bên trong đều được làm từ chất liệu gắn bó mật thiết với đời sống xứ dừa.

Không gian chánh điện trang nghiêm với hệ thống cột trụ vững chãi được làm từ những thân dừa lão hàng chục năm tuổi. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Các pháp khí và vật phẩm thờ cúng trên ban thờ như cặp lục bình, chân đèn đều được chế tác thủ công tinh xảo từ gỗ dừa. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Ở “thủ phủ dừa” Bến Tre - nay là một phần của tỉnh Vĩnh Long sau sắp xếp đơn vị hành chính - cây dừa từ lâu đã hiện diện trong mọi mặt đời sống, từ sản xuất, sinh hoạt đến ẩm thực và văn hóa. Dừa không chỉ là cây kinh tế chủ lực mà còn trở thành biểu tượng của vùng đất. Việc đưa chất liệu dừa vào kiến trúc chùa chiền vì thế không chỉ là một lựa chọn vật liệu, mà còn là cách kể câu chuyện về bản sắc địa phương bằng hình khối, không gian và chất liệu.

Cận cảnh một thân cột gỗ dừa với những thớ gỗ và đường vân tự nhiên độc đáo, tạo nên vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức sống. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Chi tiết mái hiên được lợp bằng hàng trăm miếng gỗ dừa cắt hình vảy cá, một điểm nhấn sáng tạo mang đậm bản sắc địa phương. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam 

Hệ thống kèo, xà và rui mè nâng đỡ mái chùa đều sử dụng chất liệu dừa, thay thế cho các loại gỗ rừng thông thường. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Những thanh gỗ dừa được xẻ và xử lý kỹ lưỡng, ốp trần khéo léo tạo nên mảng khối kiến trúc đẹp mắt và ấm cúng. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Hành lang thoáng đãng với các tượng La Hán bằng đá trắng đặt trang trọng trên những bệ đỡ ốp gỗ dừa vuông vức. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam 

Ý tưởng sử dụng gỗ và các sản phẩm từ cây dừa làm vật liệu trùng tu chùa do sư thầy Thích Lệ Quang - trụ trì hiện nay - khởi xướng và trực tiếp thực hiện, với mong muốn vừa gìn giữ nét riêng của vùng đất, vừa tạo nên một không gian tu tập gần gũi, mộc mạc và bền vững.

Toàn bộ bàn ghế tiếp khách và nội thất trong chùa đều được làm từ dừa, tạo sự đồng bộ và gần gũi cho không gian sinh hoạt. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Cận cảnh chiếc bình hoa lớn được tạo tác công phu từ hàng trăm mảnh gáo dừa ghép lại, một sản phẩm thủ công tinh xảo độc nhất vô nhị. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Bát nhang trên ban thờ cũng được tiện tròn từ nguyên khối gỗ dừa, giữ nguyên màu sắc mộc mạc và vân gỗ tự nhiên. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam  

Hòm công đức và các vật dụng nhỏ khác nơi chánh điện đều sử dụng chất liệu gỗ dừa, tạo nên sự đồng bộ hiếm thấy. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam  

Ngay cả vỏ loa phát thanh cũng được “độ“ lại bằng gỗ dừa, chi tiết nhỏ nhưng thể hiện sự tỉ mỉ và tâm huyết của người làm. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam 

Hiện nay, trong khuôn viên chùa, đặc biệt tại khu vực chánh điện, có hàng chục loại vật phẩm được chế tác từ dừa và gỗ dừa như lư hương, bình hoa, pháp cụ, bàn ghế, đèn thờ và các vật dụng trang trí. Những sản phẩm thủ công này góp phần tạo nên một tổng thể kiến trúc mộc mạc, hài hòa và rất riêng.

Không gian chùa mang đậm sắc thái miền quê sông nước, giản dị nhưng ấm cúng, với những đường vân gỗ dừa tự nhiên hiện diện trong từng chi tiết kiến trúc. Giữa vườn dừa xanh mát, Chùa Dừa trở thành nơi để du khách tìm lại sự tĩnh tại, đồng thời cảm nhận rõ nét bản sắc xứ dừa qua chất liệu kiến trúc đặc trưng.

Các đại biểu thắp hương tại chánh điện, nơi không gian thờ tự mang vẻ đẹp ấm cúng, gần gũi nhờ sắc nâu trầm của gỗ dừa. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Đoàn du khách và lãnh đạo địa phương đến tham quan, tìm hiểu về kiến trúc độc đáo của ngôi chùa làm từ loài cây di sản. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Chùa Dừa đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút nhiều cặp đôi và gia đình đến vãn cảnh, cầu an dịp cuối tuần. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Sư thầy Thích Lệ Quang (bìa phải) giới thiệu với khách tham quan về quy trình xử lý và chế tác gỗ dừa để đảm bảo độ bền cho công trình. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Du khách thích thú chụp ảnh lưu niệm (“check-in“) tại khuôn viên chùa, nơi có những góc tiểu cảnh đậm chất miệt vườn sông nước. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

Nhờ kiến trúc độc đáo và không gian gần gũi, Chùa Dừa đang dần trở thành điểm check-in, tham quan mới khi du khách về Phước Mỹ Trung. Chính quyền địa phương cũng định hướng đưa Chùa Dừa vào danh sách các điểm đến trong sản phẩm du lịch của xã, bên cạnh các loại hình như du lịch trải nghiệm homestay, tham quan làng nghề trồng hoa kiểng hay thăm vườn trái cây, góp phần làm phong phú thêm hành trình khám phá xứ dừa Vĩnh Long.

Bài: Trung Khánh – Ảnh: Nguyễn Luân

Báo Ảnh Việt Nam - 21/02/2026