Chùa Champa

Chùa Champa Sóc Trăng: Nét đẹp văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer

Sóc Trăng, vùng đất của sự đa dạng văn hóa và tôn giáo, nổi tiếng với những ngôi chùa Khmer độc đáo. Trong đó chùa Champa là một điểm đến tâm linh thu hút đông đảo du khách bởi vẻ đẹp cổ kính và những câu chuyện huyền bí.

Vị trí

Chùa Champa tọa lạc tại Ấp Phước Long, xã Phú Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. Cách trung tâm thành phố Sóc Trăng khoảng 12 km, chùa Champa nằm gần các điểm du lịch tâm linh nổi tiếng khác như chùa Bốn Mặt, chùa Phật Nổi… Du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan bằng xe máy, taxi hoặc ô tô. Tuyến đường dẫn đến chùa khá thuận tiện, từ trung tâm thành phố, bạn đi theo đường Lê Lợi, qua Quốc lộ 1A rồi rẽ phải vào DT932. Khi đến Tịnh xá Ngọc Tâm, rẽ trái là sẽ gặp ngay ngôi chùa Chăm Pa cổ kính.

Chùa Ta Kúch Chắs (chùa Trà Quýt cũ)

Ngôi chùa có hàng trăm cây thốt nốt cổ thụ ở Sóc Trăng

Chùa Ta Kúch Chắs còn có tên chùa Trà Quýt cũ (xã Thuận Hòa, huyện Châu Thành) được xem là ngôi chùa trồng nhiều thốt nốt nhất miền Tây.

Chùa Trà Quýt tọa lạc tại ấp Trà Quýt B, xã Thuận Hòa, được hình thành cách đây trên 142 năm. Trước đây Chùa làm bằng gỗ, lợp lá đơn sơ. Đến tháng 2022, hoàn thành ngôi Chánh điện có kiến trúc, hoa văn chạm trổ độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống Khmer Nam Bộ.

Không chỉ có sức hút về mặt kiến trúc, chùa Trà Quýt cũ còn thu hút du khách gần xa nhờ vào nét đẹp của các mảng xanh, nổi bật là hàng trăm cây thốt nốt được trồng hoàn toàn từ hạt.

Chánh điện Chùa Trà Quýt cũ. Ảnh: Phương Anh

Theo Ông Trà Văn Phai - Trưởng Ban quản trị Chùa trước đây Chùa có khoảng 400 cây thốt nốt được trồng qua nhiều đợt, có cây hơn 35 năm, thậm chí có cây gần 90 năm tuổi. Khi Chùa xây dựng lại chánh điện và nhiều công trình, vài trăm cây thốt nốt đã bị đốn hạ, hiện còn khoảng hơn 200 cây.

Khuôn viên chùa Trà Trà Quýt cũ được trồng nhiều cây thốt nốt. Ảnh: Phương Anh

Nếu như ở những ngôi Chùa Khmer khác hầu như trồng các loại cây sao, dầu..., chùa Trà Quýt cũ chỉ trồng toàn cây thốt nốt.

"Cây trồng gắn liền với cuộc sống của đồng bào dân tộc Khmer ở An Giang. Nhờ những sản phẩm chế biến từ cây thốt nốt như làm nước giải khát, làm bánh, làm đường tạo thêm sinh kế cho người dân. Từ đó, sư cả đời thứ 7 đã đem hạt về trồng với mục đích cho bà con địa phương khai thác để phục vụ cho cuộc sống và kiếm thêm thu nhập", ông Phai nói.

Những cây thốt nốt trong khuôn viên chùa tạo nên mảnh xanh tươi mát. Ảnh: Phương Anh

Thốt nốt ở chùa được trồng từ hạt, hoàn toàn không chăm sóc nhưng lại phát triển rất tốt, trái trĩu cành, mỗi cây có nhiều buồng trái, mỗi buồng có khi lên đến trăm trái.

Ông Phai cho biết ngoài tạo cảnh quan, bóng mát, trái thốt nốt còn dùng để sản xuất đường hay nước giải khát... Những năm trước bà con đến lấy nước nấu làm đường, lá để làm chuồng nuôi dơi lấy phân làm phân bón. "Nhà chùa tạo điều kiện miễn phí để bà con khai thác nguồn lợi của cây", ông Phai nói.

Trái thốt nốt dùng để làm nước giải khát, làm bánh, đường. Ảnh: Phương Anh

Thốt nốt được trồng 2 bên lối đi dẫn vào chùa. Ảnh: Phương Anh

Do cây thốt nốt là biểu tượng của Chùa hàng chục năm qua, người dân chung tay giữ gìn. Hiện nhà chùa còn ươm thốt nốt từ trái rơi rụng trong khuôn viên để đem trồng tại những nơi đất trống, giữ gìn bản sắc địa phương.

PHƯƠNG ANH

Lao động online - 24/06/2024

Chùa Peam Buôl Thmây

Những cái mới ở chùa Peam Buôl Thmây

Chùa Khmer Peam Buôl Thmây được xây dựng vào năm 1964, nằm đoạn cuối của sông Maspéro giao nhau với kênh Cái Quanh, một con sông mà hàng ngàn người hâm mộ đua ghe ngo đều biết đến bởi đây là “Sông trường” mỗi mùa Lễ hội Ooc Om Bok đua ghe ngo. Từ đó, ngôi chùa Khmer Peam Buôl Thmây được gắn liền với sông Maspéro và được nhiều du khách đến với Sóc Trăng quan tâm.

“Bảo tàng tự nguyện” trong khuôn viên chùa.

Chùa Munir Ansay

Chùa Munir Ansay ở Cần Thơ

Tháp tam bảo trên cổng chùa Munir Ansay. 

Chùa Munir Ansay là một ngôi chùa Khmer lớn ở thành phố Cần Thơ. Ngoài nét cổ kính, ngôi chùa còn rực lên một màu sắc rực rỡ khiến du khách phương xa chú ý, từ lâu đã thu hút đông đảo du khách tham quan, hành hương. 

Chùa Munir Ansay (Muni Răngsây) tọa lạc tại số 36 đại lộ Hòa Bình, thành phố Cần Thơ, được xây dựng năm 1948 bằng vật liệu tre lá đơn sơ. Sau nhiều đợt trùng tu, xây dựng chùa mới có dáng vẻ như ngày nay. Mãi đến năm 1954 thì cổng chùa mới được xây dựng với kiến trúc mô hình tháp (tam bảo) của Angkor Wat và đến năm 1964 mới xây dựng chánh điện. Cũng như các chùa Khmer khác, chánh điện luôn quay về hướng đông vì theo Phật giáo thì hướng Đông là hướng của các vị thần thánh.

Chùa Hiệp Minh

Nơi tu tiên ở Cần Thơ

Đạo Cao Đài được thành lập năm 1926, nhưng trước đó vào năm 1920 trong một lần cầu cơ ông Ngô văn Chiêu đã gặp Cao Đài tiên ông. Từ thời điểm đó, ông Ngô văn Chiêu và nhóm bạn đã hình thành nhóm tu, dù chưa hình thành tư tưởng tôn giáo chính thức.

Thật bất ngờ, 13 năm trước khi ông Ngô văn Chiêu cầu cơ gặp Đức Cao Đài Tiên Ông, năm 1907 bên rạch Cái Khế, Cần Thơ đã có một đàn cơ cầu Tiên Phật. Phật dạy nghi thức thờ cúng, cho pháp danh các đạo hữu và từ đó lập nên chùa Quang Xuân. 4 năm sau, ngày 25 tháng 10 năm Tân Hợi 1911, đàn cơ đầu tiên lập nên phái Tiên Đàn được tổ chức tại chùa Quang Xuân, thần cơ giáng đàn đã ban kinh Phật làm nền tảng tu tiên cho phái.

Như vậy, phái Đàn Tiên Cái Khế đã tổ chức đàn cơ cầu tiên (gọi là đàn tiên) trước cả đạo Cao Đài. Thế nhưng thay vì phát triển thành một tôn giáo riêng như Cao Đài thì Đàn Tiên Cái Khế vẫn là một ngôi chùa theo Phật giáo, cho đến tận ngày nay.

Chùa Vĩnh Hưng

Chùa Vĩnh Hưng - ngôi chùa đá ở Sóc Trăng

Nếu bạn đã từng đến Sóc Trăng và thăm những ngôi chùa nổi tiếng ở đây lâu nay, như chùa Dơi, chùa Khleang, chùa Đất Sét... thì bạn hãy thử thay đổi bằng cách viếng một ngôi chùa có phong cách khác hẳn nhé: đó là chùa Vĩnh Hưng.

Chùa Vĩnh Hưng - còn gọi là Tổ đình Vĩnh Hưng - tọa lạc tại số 110 Trần Hưng Đạo, khóm 2, phường 2, TP Sóc Trăng. Xưa kia chùa được gọi là chùa Cây Điệp (có lẽ vì ở chùa có cây điệp?), còn bây giờ chùa còn được gọi là chùa Đá bởi vì chùa được xây dựng bằng đá nguyên khối, mỗi khối có kích thước 30 x 20 x 20 cm.

Chùa Phật Nổi (chùa Bửu Long)

Chùa Phật Nổi – Ngã Năm, Sóc Trăng

Chùa Phật Nổi hay còn gọi là chùa Bửu Long, thuộc ấp Tân Lập, xã Long Tân, thị xã Ngã Năm. Ngôi chùa hình thành vào năm 1962 và được xây dựng mới, khang trang vào năm 1993, trong khuôn viên đất rộng 6.000 m².

Tương truyền, thuở xưa đây là vùng đất hoang vu, rừng rậm. Thời pháp thuộc, ông Lê Phát Tân lãnh khẩn hoang, chiêu mộ dân đến làm ruộng; lúc ấy có người phát hiện một tượng Phật bằng đá, nhưng ông Tân không cho mang về chùa. Một thời gian sau, ông bệnh mất, vùng đất ruộng này cũng đổi chủ, dân chúng cũng quên lãng việc ấy.

Đến năm 1961, trong một lần cày ruộng, ông Phan Văn Lùng phát hiện hai bàn chân trần, đứng trên một bục đá. Ông lấy làm lạ, trân trọng mang về đặt trên bàn thông thiên trước nhà. Một năm sau, vào dịp nhà ông đang có đám giỗ, ông kể lại toàn bộ câu chuyện về hai bàn chân trần cho bà con cùng nghe. Bà con nghe xong, bàn bạc rồi đồng tâm hiệp lực ra mảnh ruộng tìm kiếm, hy vọng sẽ phát hiện thêm phần thân trên. Quả thật, trong số những người thành tâm ấy có ông Tám Tà đã tìm thấy tượng Phật và tri hô, mọi người cùng nhau đến móc đất mang tượng lên.

Chùa Trà Tim cũ (chùa Chroi Tưm Chắc)

Lạ lẫm chùa Trà Tim, Sóc Trăng

Hiện nay trên địa bàn thành phố Sóc Trăng (tỉnh Sóc Trăng) có đến 3 ngôi chùa cũng có tên Trà Tim mà người dân quen gọi là Trà Tim cũ, mới và giữa. Tuy nhiên xét về thời gian và bề dày lịch sử thì chùa Trà Tim cũ (có tên là chùa Chroi Tưm Chắc) là lâu đời và hoành tráng nhất.

Thượng tọa Lý Đen, trụ trì chùa cho biết: “…chùa đã có hơn 500 năm tuổi, xưa vốn là vùng đất có rất nhiều người Khơ Me sinh sống, Chroi Tưm có nghĩa là hai đường thẳng song song, biểu trưng cho đạo và đời. Cạnh đó còn mang ý nghĩa là mặt trời đồng hành cùng mặt trăng…”.

Ảnh: Bên ngoài chánh điện 

Chùa Già Lam Cổ Tự

Kỳ lạ ngôi chùa nhiều tượng Phật nhưng chỉ có một nhà sư ở miền Tây

Chùa Già Lam Cổ Tự. ẢNH: NGUYÊN ĐẠT

Với tổng số 145 pho tượng Phật, la hán lớn nhỏ trong khuôn viên, Già Lam Cổ Tự được xem là ngôi chùa có nhiều tượng nhất ở miền Tây. Thế nhưng ở đây lại chỉ có độc mỗi thầy trụ trì, ngày ngày trông nom.

Chùa Hải Phước An

Ngôi chùa nơi xứ biển

Đến gần trung tâm xã Lạc Hòa (thị xã Vĩnh Châu), từ xa, chúng ta đã dễ dàng nhìn thấy ngọn tháp cao xây dựng mô phỏng kiến trúc Trung Hoa cổ, đỉnh tháp đặt tượng Phật Thích Ca đang một tay chỉ lên trời, một tay chỉ xuống đất - đó chính là ngọn tháp của chùa Hải Phước An. Theo truyền thuyết Phật giáo, khi thái tử Tất Đạt Đa đản sinh, ngài đã đi bảy bước, dưới mỗi bước chân nở một đóa sen nâng gót. Đến bước cuối cùng, tay chỉ trời, tay chỉ đất, ngài dõng dạc cất cao tiếng sư tử hống: Trên trời dưới trời, ta là bậc tôn quý hơn cả…

Đài 48 đại nguyện của Phật A Di Đà.

Chùa Sala Pôthi

Vài nét về chùa Sala Pôthi và truyền thuyết cá ông

Thị xã Vĩnh Châu có 43 km bờ biển, là nơi hội đủ điều kiện để phát triển các nghề nuôi trồng, đánh bắt thuỷ hải sản và các vùng phát triển nông nghiệp đặc thù nổi tiếng như: nuôi tôm sú, cá kèo, nghêu, artemia, làm ruộng muối, trồng củ cải trắng, củ hành tím, tỏi... Toàn Thị xã có dân số khoảng 170.000 người, gồm ba dân tộc: Kinh, Khmer và Hoa. Trong đó, dân tộc Khmer chiếm khoảng 53%, còn dân tộc Hoa chiếm khoảng 20%. Chính sự đa dạng trong sự cộng cư của ba dân tộc đã tạo cho Thị xã có nét sinh hoạt, văn hóa truyền thống và tín ngưỡng phong phú. Hệ thống chùa chiền của người Hoa và người Khmer là nét đặc trưng riêng khi nhắc đến vùng đất này. Trong đó, phải kể đến ngôi chùa Sala Pôthi với lối hoa văn, kiến trúc nổi bật gắn với truyền thuyết cá Ông, loài cá được ngư dân vùng biển tôn kính hay còn gọi là thần Nam Hải.

Cổng chùa Sala Phôthi

Chùa Bốn Mặt (Prés on Prés Buôl Prés Phék)

Wath Paés On Paés Buôl Paes Phesh và truyền thuyết Giếng Tiên

Từ Ngã 3 An Trạch - An Hiệp, Châu Thành dài đến Na A Tưng - Kế Sách, miên man dải đất giồng vốn được xem là một trong những vùng thủy tổ của tỉnh Sóc Trăng, nơi từng hiện hữu một bến sông lớn - Kompong Thom với thương cảng sầm uất. Vùng đất 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng đoàn kết sinh sống lâu đời, với những bản sắc vừa riêng biệt, vừa giao thoa hòa quyện để tạo nên những nét độc đáo lạ thường. Đặc biệt đi đâu trên những xóm làng rợp mát bóng tre, xòe ô thốt nốt, những tàn tích xưa cũ này, chúng ta đều dễ dàng được nghe những câu chuyện ly kỳ. Như sự tích về “ Chiếc cồng vàng” tạo âm vang từ lòng đất, bắt nguồn cho Lễ hội Thák Côn - Cúng Dừa sau này. Bà con ở ấp Giồng Chát - Phú Tâm từng đào gặp một chiếc tàu buôn lớn với nhiều cổ vật. Trên cánh đồng vắng vẻ, tháng hạn bốn bề khô cạn, nhưng ở giữa vẫn sóng sánh một dòng nước, người dân gọi là Giếng Tiên…

Chánh điện chùa Bốn Mặt; Ảnh: Lý Thị Phương

Chùa Phước Lâm

Phước Lâm cổ tự - Mỹ Xuyên, Sóc Trăng

Chùa Phước Lâm tọa lạc tại số 76, thuộc ấp Chợ Cũ, thị trấn Mỹ Xuyên, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng, trên diện tích 9.000 m². Nhắc đến Mỹ Xuyên là nhắc đến vùng đất Bãi Xàu - thương cảng Nam kỳ lục tỉnh xưa. Từ thế kỷ XIX, Sóc Trăng có nhiều trung tâm mua bán tấp nập như Đại Ngãi (Vàm Tấn), chợ Khánh Hưng. Đặc biệt, tại Bãi Xàu, tức chợ Mỹ Xuyên ngày nay, cũng đã hình thành một thương cảng. Bãi Xàu là trung tâm thương mại lớn của vùng Hậu Giang và là một trong 03 thương cảng lớn của vùng đất Nam bộ xưa. Cuối thế kỷ XIX, Bãi Xàu là trung tâm thị tứ của hạt Sóc Trăng, dân cư khu vực này lên đến 6.000 người. Từ tháng 02 đến tháng 6 mỗi năm, bình quân mỗi tháng có khoảng 250 ghe thuyền từ các nơi của thương buôn Trung Quốc, Mã Lai, Bắc Kỳ... chở hàng đến như vải sợi, tơ lụa, đồ gốm, thuốc lá, thuốc bắc... và chở đi gạo Bãi Xàu cùng một số sản phẩm khác như cá và khô [1].

Đại hùng bửu điện

Chùa Ba Thắc

Một số câu chuyện về chùa Ba Thắc (Bãi Xàu - Sóc Trăng)

Trong sách giáo khoa về địa lý trước năm 1975 thường nhắc đến con sông Mê Kong bắt nguồn từ Tây Tạng, chạy sang 5 nước và khi về biên giới phía Tây của Việt Nam, được gọi là sông Cửu Long. Con sông này đổ ra biển bằng 9 cửa: trên sông Tiền có 6 cửa và trên sông Hậu có 3 cửa (sông Tiền có Cửa Tiểu, cửa Đại, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên, Cung Hầu; sông Hậu có cửa Định An, Trần Đề và Ba Thắc. Đến thời điểm năm 2002, sông Cửu Long đổ ra biển còn có 7 cửa [1] .

Cây Tra Lâm Vồ (trước ngôi chùa với nhiều truyền thuyết về cặp rắn thần to lớn, ẩn mình trong hốc cây này, chuyên lướt đi trên các ngọn cây); ảnh LP

Thiền viện Trúc Lâm Phương Nam

Thiền viện có chùa Một Cột thu nhỏ ở miền Tây

Thiền viện Trúc Lâm Phương Nam là một trong những điểm đến văn hoá tâm linh nổi tiếng, toạ lạc ở thành phố Cần Thơ. 

Thiền viện Trúc Lâm Phương Nam nằm ở xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 15 km. Đây là một trong những công trình Phật giáo lớn nhất ở khu vực Tây Nam Bộ. Công trình được xây dựng từ tháng 7/2013, trên diện tích khoảng 4 ha và hoàn thành sau một năm. Ảnh: Robin Westerbeeke. 

Chùa SêRây KroSăng (Chùa Cà Săng)

Chùa SêRây KroSăng

Chùa SêRây KroSăng (Cà Săng) tọa lạc tại TX. Vĩnh Châu được xây dựng khá khang trang. Được biết, chùa đã trải qua 8 đời đại đức, trong đó có nhà sư thượng tọa Lý Phi – một vị sư có ảnh hưởng rất lớn tới bà con Khmer trong vùng, có quá trình tham gia cách mạng và ông có thể đọc các pho sách chữ Phạn một cách thông thạo.

Chánh điện của chùa được xây dựng trên nền đất cao ráo, bên trong là pho tượng Phật ngồi uy nghi trên đài sen, trên vách tường là những bức bích họa lộng lẫy vẽ cuộc đời đức Phật. Không gian xung quanh thật thanh tịnh. 

Chùa SêRây KroSăng (Cà Săng) tọa lạc tại TX. Vĩnh Châu. Ảnh: Pon Lư 

Thiền Viện Trúc Lâm Hậu Giang

Thiền Viện Trúc Lâm – Điểm nhấn du lịch văn hóa tâm linh của Hậu Giang

Nếu đi từ Thành phố Vị Thanh (Hậu Giang) về Cần Thơ theo Quốc lộ 61 cũ qua Cái Tắc, đến ngã ba Vĩnh Tường, khu vực Bình Tân, phường Vĩnh Tường, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, bạn sẽ nhìn thấy một cụm công trình kiến trúc tôn giáo rất quy mô đó chính là Thiền Viện Trúc Lâm Hậu Giang. Với vị trí đắc địa rất thuận lợi cho việc thăm viếng sinh hoạt tín ngưỡng của người dân trong tỉnh và khách thập phương du lịch Hậu Giang đến tham quan chiêm bái.

Cổng tam quan

Chùa Som Rong

Chùa Som Rong – Ngôi chùa Khmer tuyệt đẹp ở Sóc Trăng

Sóc Trăng được biết đến như thủ phủ của những ngôi chùa tháp. Ngoài là không gian sinh hoạt văn hoá, tín ngưỡng của bà con đồng bào Khmer, những ngôi chùa còn là điểm đến không thể bỏ qua của khách thập phương trong hành trình khám phá vùng đất Miền Tây Nam Bộ. Mỗi ngôi chùa mang phong cách hoàn toàn khác nhau, đem đến cho du khách từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Trong đó không thể không nhắc tới Chùa Bôtum Vong Sa Som Rong.

Chùa Som Rong

Chùa Bôtum Vong Sa Som Rong còn được người dân địa phương quen gọi là chùa Som Rong tọa lạc tại số 367 Tôn Đức Thắng, phường 5, TP. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

Chùa Phật Học 2

Vãn cảnh Chùa Phật Học 2 ở Sóc Trăng

Sóc Trăng được mệnh danh là xứ sở chùa, với hàng trăm ngôi chùa của bà con dân tộc Khmer Nam Bộ, người Kinh và người Hoa có kiến trúc độc đáo, trong đó không thể không nhắc đến Chùa Phật Học 2.

Chùa Phật Học 2

Chùa Phật Học 2 hay còn gọi là Chùa Quan Âm Linh Ứng tọa lạc tại phường 8, TP Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng, cách trung tâm thành phố khoảng 5km theo tuyến đường Phạm Hùng (về hướng huyện Long Phú). Chùa Phật Học 2 là địa điểm du lịch Sóc Trăng nổi tiếng bởi quanh năm không đốt vàng mã, có diện tích rộng nhất tỉnh Sóc Trăng với nhiều cảnh quan kỳ thú được thiết kế rất công phu mang đầy tính nghệ thuật.

Triều Âm Tự

Triều Âm Tự

Triều Âm Tự (tên dân gian là chùa Trà Bông, chùa Ông Chín Hứa) là ngôi chùa theo đạo Bửu Sơn Kỳ Hương của Phật Thầy Tây An Đoàn Minh Huyên. Chùa được ông Đặng Văn Ngoạn (tục gọi ông Đạo Ngoạn) sáng lập tại thôn Nhị Mỹ, huyện Kiến Phong, tỉnh Định Tường (nay là ấp Hòa Dân, xã Nhị Mỹ, huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp). Đây là một trong những nơi hiếm hoi còn lưu giữ được lọn tóc của Phật Thầy Tây An. 

Ngôi thờ Chùa Ông Chín với lối kiến trúc như một ngôi nhà cổ Nam bộ. Ảnh: THANH THUẬN