Thiên Sanh Thạch tự (Chùa Hang)

Chùa Hang và những truyền thuyết tâm linh

Chùa Hang là tên dân gian thường gọi của Thiên Sanh Thạch tự (còn có tên chữ là Thạch Cốc), nằm ở lưng chừng núi Chùa thuộc thôn Hội Khánh, xã Mỹ Hòa, H.Phù Mỹ (Bình Định). Tương truyền ở đó có hai con đường để lên trời và xuống âm phủ.

'Mái che' của chùa Hang - Ảnh: Lê Xuân Thọ 

Núi Chùa có tên chữ là Lý Thạch, còn được gọi là La Hơi. Tương truyền, khi trời nắng hạn, nếu nghe trên núi có tiếng ồ ồ như xay lúa thì trời sẽ liền đổ mưa.

Truyền kỳ chùa Hang

Theo trụ trì chùa Thiên Sanh, đại đức Thích Nhuận Tín, thì chùa được khai sơn vào năm 1613 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bất cứ tư liệu lịch sử nào đề cập chính xác điều này. Một vài tài liệu khác thì cho rằng, sau khi chùa Thập Tháp Di Đà (ở TX. An Nhơn, Bình Định) xây dựng thì đạo Phật phát triển. Nên vào cuối thế kỷ 16 đầu thế kỷ 17, có người đến hang đá ở thôn Hội Khánh kiến tạo thành chùa để tu hành, gọi là chùa Hang. Ban đầu chùa còn hoang sơ, bày biện đơn giản, mãi đến cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 và về sau thì chùa mới được tu chỉnh quy mô. Hiện có hai truyền thuyết về chùa Hang.

Chùa Thiên Tôn

Truyền thuyết Thiên Thai tự

Nhiều người tin rằng chùa Thiên Tôn (ở khối Hòa Lạc, thị trấn Phú Phong, H.Tây Sơn, Bình Định) ngày xưa có tên là Thiên Thai tự, do vị hoàng thân triều Lý có tên Lý Quốc Hoài dựng nên.

Chùa Thiên Tôn - Ảnh: Hoàng Trọng 

Chùa Thắng Quang

Thu phục cọp trắng, khai sơn dựng chùa

Chùa Thắng Quang (ở thôn Hy Tường, xã Hoài Sơn, H.Hoài Nhơn, Bình Định) được người dân trong vùng truyền tụng, thêu dệt nhiều câu chuyện về sự linh thiêng.

Chùa Thắng Quang - Ảnh: Hoàng Trọng 

Tọa lạc trên một ngọn đồi ở lưng chừng núi Cây Xay, tách biệt với khu dân cư, dù đường lên là dốc núi cao nhưng vẫn có rất nhiều người tìm đến chùa vãn cảnh, lễ Phật. Người dân trong vùng kể rằng, từ đời xa xưa, có nhà phong thủy đến Hy Tường, trông thấy núi Cây Xay thì nói rằng đấy là núi Đầu Rồng và chùa Thắng Quang tọa lạc trên lưỡi rồng, cạnh một hồ nước có tên là Long Thiệt (hồ Lưỡi Rồng). Nhưng dân trong vùng vẫn quen gọi tên núi Cây Xay, vì ở đó mọc toàn cây xay và chùa Thắng Quang cũng được gọi là chùa Cây Xay.

Chùa Thiên Trúc

Trong chùa có cái linga!

Thiệt ra "tâm nguyện" của tui là đặt tựa bài này thành "Trong chùa có tượng con c...", nhưng sợ mọi người nói là báng bổ nơi thờ tự (lại sợ bị phạt vì tội dùng từ tục tĩu nữa), nên đành đặt "Trong chùa có cái linga!" cho nó... có văn hóa.

Từ Quy Nhơn, bạn đi theo quốc lộ 19, qua tỉnh lộ 640 gập ghềnh khoảng hơn 20 km thì tới xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Đi thêm khoảng 5 km nữa trên con đường làng nhỏ hẹp qua thôn xóm, lũy tre, cánh đồng là bạn tới thôn Thanh Trúc. Ở đó có một ngôi chùa khá lớn và đẹp, tên chùa Thiên Trúc.

Khung cảnh đồng quê trước chùa

Linh Sơn Thiền tự

Tổ đình Linh Sơn Thiền tự ở Bình Định

Tổ đình Linh Sơn Thiền tự là một trong những chùa cổ ở Bình Định. Hiện còn hai câu đối do Chúa Nguyễn Phúc Khoát, Quốc chủ Từ Tế Đạo Nhân Ngự Đề: 

Hoàng cực vô cương/Nam thiên giữa tây thiên/Tứ thời trường lạc

Long đồ hữu vĩnh/Vương quốc đồng phật quốc/Vạn cổ giai xuân. 

Trải qua thời gian và ảnh hưởng bởi chiến tranh mà hai biển ngự đề trên đã hư hại, trụ trì Thích Đồng Tuệ hiện đã cho phục chế. 

Ngoài hai liễn đối trên thì chùa còn giữ đại hồng chung đúc năm 1804 mang nhiều vết đạn do hồi chiến tranh. Theo Lộc Xuyên Đặng Qúi Địch dịch nghĩa trên Văn chuông chùa Linh Sơn viết: “Nước Đại Viết, trấn Quảng Nam, phủ Qui Nhơn, huyên Phù Ly, xã Nha Đăng, phường Đại An, ấp Đại Ân…Vận trời năm Giáp tí (1804) tháng 5 ngày tốt đúc chuông này bằng đồng nặng hai đấu năm thưng. Và trụ trì chùa Linh Sơn Thiền tự lúc này là Sa môn Pháp danh Tổ Chúc, Pháp tự Thiển Chẩn cùng các bậc tăng chúng trong chùa và nhân dân trong vùng dâng cúng.

Chùa Thiên Hưng

Ngôi chùa hoành tráng nhất Bình Định

Không chỉ là một ngôi chùa có cảnh quan và kiến trúc vô cùng ấn tượng, chùa Thiên Hưng còn là nơi lưu giữ một bảo vật vô cùng quý giá của Phật giáo Việt Nam.

Nằm bên Quốc lộ 1 thuộc địa phận phường Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định, chùa Thiên Hưng là một trong những ngôi chùa nổi tiếng nhất ở khu vực Nam Trung Bộ.

Chùa Nhạn Sơn

Huyền bí Ông Đỏ, Ông Đen 700 tuổi trong chùa cổ Bình Định 

Tượng Ông Đỏ và Ông Đen ở chùa Nhạn Sơn được người Chăm tạo tác từ thế kỷ 13. Xung quanh hai pho tượng có một giai thoại lịch sử được lưu truyền lại qua nhiều thể hệ.

Nằm ở thôn Bắc Nhạn Tháp, xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định, chùa Nhạn Sơn (còn có tên gọi khác là chùa Ông Đá, Thạch Công tự, Song Nghĩa tự) là một di tích lịch sử ghi dấu sự giao thoa giữa văn hoá Chăm bản địa và văn hoá Việt.

Linh Phong Thiền Tự (Chùa Ông Núi)

Hàng ngàn người trẩy hội chùa Ông Núi

Vào hai ngày 24, 25 tháng giêng hằng năm, hàng ngàn người dân cùng du khách thập phương lại nô nức trẩy hội chùa Ông Núi, hay còn gọi là Linh Phong Thiền Tự nằm lưng chừng đỉnh Chóp Vung, đỉnh cao nhất thuộc núi Bà nằm trên địa bàn xã Cát Tiến (huyện Phù Cát, Bình Định) để dâng hương, cầu xin sức khỏe, tài lộc.

Chùa Ông Núi có lịch sử hơn 320 năm, cảnh quan thiên nhiên đẹp, đã được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia.

Chùa Quan Âm

Tên thường gọi: Chùa Quan Âm

Chùa tọa lạc ở số 378 đường Trường Chinh, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Điện thoại: 059.820451. Chùa thuộc Hệ phái Bắc tông.

Tam quan chùa

Chùa Minh Thành

Tên thường gọi: Chùa Minh Thành

Chùa tọa lạc ở số 14A đường Nguyễn Viết Xuân, phường Hội Phú, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai. Chùa cách trung tâm thành phố 2km về hướng tây nam. Điện thoại: 059.872690. Chùa thuộc Hệ phái Bắc tông.

Cảnh chùa

Tịnh xá Ngọc Phúc

Tên thường gọi: Tịnh xá Ngọc Phúc

Tịnh xá tọa lạc ở số 342B đường Phan Đình Phùng, phường Yên Đỗ, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. ĐT: 059.823046. Tịnh xá thuộc hệ phái Khất sĩ.

Toàn cảnh Tịnh xá

Chùa Bửu Thắng

Tên thường gọi: Chùa Bửu Thắng

Chùa tọa lạc số 1A đường Sư Vạn Hạnh, phường Hội Thương, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. ĐT: 059.873977. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Mặt tiền chùa

Chùa Bửu Nghiêm

Tên thường gọi: Chùa Bửu Nghiêm

Chùa tọa lạc ở số 04 đường Lý Thái Tổ, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. ĐT: 059.823463. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Toàn cảnh chùa

Chùa Bửu Minh

Tên thường gọi: Chùa Bửu Minh

Chùa tọa lạc tại thôn 1, xã Nghĩa Hưng, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. ĐT: 059.842268, 090.5146835 (Đại đức Thích Giác Tâm). Chùa thường được gọi là chùa Biển Hồ Trà, cách trung tâm thành phố Pleiku 15km về phía Bắc, trong vùng đồi chè bạt ngàn. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Toàn cảnh chùa

Chùa Thiên Long

Tên thường gọi: Chùa Thiên Long

Chùa tọa lạc tại tổ 1, khu vực 6, phường Trần Quang Diệu, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. ĐT: 056.741744. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Chùa Thiên Long

Chùa Thập Tháp Di Đà

Tên thường gọi: Chùa Thập Tháp

Chùa Thập Tháp Di Đà tọa lạc ở thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. ĐT: 056.839363. Chùa thuộc hệ pháp Bắc tông.

Toàn cảnh chùa

Chùa Tăng Quang

Tên thường gọi: Chùa Tăng Quang

Chùa tọa lạc ở số 160/1 đường Lê Hồng Phong, phường Lê Hồng Phong, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. ĐT: 056.813451. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Mặt tiền chùa

Chùa Sơn Long

Tên thường gọi: Chùa Sơn Long

Chùa còn được gọi là chùa Hang, tọa lạc tại chân đồi xã Nhơn Bình, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, cách cầu Trường Úc khoảng 700m về phía Đông Bắc. ĐT: 056.848293. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Toàn cảnh chùa

Chùa Nguyên Thiều

Tên thường gọi: Chùa Nguyên Thiều

Chùa tọa lạc trên một quả đồi gần tháp Bánh Ít, thuộc thôn Đại Lễ, xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. ĐT: 056.832115. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Tu viện Nguyên Thiều

Tịnh xá Ngọc Nhơn

Tên thường gọi: Tịnh xá Ngọc Nhơn

Tịnh xá tọa lạc tại số 999 đường Trần Hưng Đạo, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. ĐT: 056.792884. Chùa thuộc hệ phái Khất sĩ.

Tịnh xá Ngọc Nhơn