22 tháng 9, 2021

Chùa Bửu Phong

Tên thường gọi: Chùa Bửu Phong

Chùa tọa lạc trên núi Bửu Long, thuộc phường Bửu Long, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Chùa nằm ở tả ngạn sông Đồng Nai, hướng Tây Bắc thành phố Biên Hòa, cách trung tâm thành phố 5km; cách thành phố Hồ Chí Minh 30km về hướng Đông. ĐT: 061.951145, 061.951395. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Toàn cảnh chùa

Sân chùa

Đường vào chùa

Chùa Bửu Phong

Chùa được dựng vào thế kỷ XVII. Tài liệu của Bảo tàng tỉnh Đồng Nai cho biết, tương truyền chùa là một am tranh thờ Phật do ngài Bửu Phong dựng năm 1616. Đến năm 1678, một số Phật tử người Hoa đến vùng này sinh sống, đã cất lại ngôi chùa bằng gạch ngói và thỉnh ngài Thành Chí đến trụ trì.

Chùa được tiếp tục trùng tu, mở rộng từ đầu thế kỷ XIX đến nay. Năm 1829, Tham tướng Nguyễn Văn Hiệp và Hương bảo Nguyễn Văn Tâm đã tổ chức xây cất lại ngôi chùa.

Năm 1898, Hòa thượng Thích Pháp Truyền tiếp tục tu sửa giảng đường, nhà tổ... Năm 1944, Hòa thượng Thích Huệ Quang tổ chức trùng tu, mở rộng hậu đường. Năm 1963, Yết-ma Thiện Giáo cho xây đài Quán Thế Âm trước chùa. Năm 1964, Hòa thượng Thích Huệ Thành cho xây đài Tam Thế Phật.


Điện Phật

Điện Quan Âm

Điện Địa Tạng

Điện Quan Công

Bàn thờ Tổ

Từ năm 1974 đến nay, Ni sư Thích Nữ Huệ Hương đã không ngừng sửa chữa, trang trí ngôi chùa. Ni sư đã cho tôn tạo một giếng cổ ở sườn núi trước chùa có tên là giếng Gia Long.

Mặt tiền chùa có cặp câu đối nói ý nghĩa tên chùa :

Bửu nhạc dịu dàng như Thứu Lĩnh
Phong sơn đẹp đẽ tựa Kỳ Viên.

Điện Phật được bài trí trang nghiêm. Gian giữa thờ Di Đà Tam Tôn, đức Phật Thích Ca, Ngọc Hoàng Thượng Đế, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Phổ Hiền... Hai gian tả, hữu thờ đức Quan Công và Tổ sư Đạt Ma. Mặt tường hai bên tả, hữu có hương án thờ Bồ tát Di Lặc, Bồ tát Địa Tạng và thờ Thập Điện Minh Vương. Xá lợi Phật được tôn trí ở ngôi bảo tháp sau chánh điện. Ở chánh điện có tượng cổ Phật A Di Đà và một đầu phướn lục giác chạm rồng.


Bàn thờ Minh Vương


Điện thờ Xá lợi Phật

Tháp Xá lợi Phật

Trong khuôn viên chùa còn có những pho tượng lộ thiên khá lớn, như bộ tượng Tam Thế Phật: A Di Đà, Thích Ca, Di Lặc; tượng đức Phật đản sanh, tượng đức Phật thiền định, tượng đức Phật nhập niết bàn... cùng nhiều ngôi tháp cổ.

Hằng năm, ngày 12 tháng 8 âm lịch là ngày giỗ Tổ khai sơn.

Trong những năm qua, chùa đã vận động Phật tử tham gia công tác từ thiện – xã hội tại địa phương khá tốt. 

Chùa Bửu Phong nằm trong khu danh thắng Bửu Long, Đồng Nai. Khu danh thắng này đã được Bộ Văn hóa và Thông tin đã công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia ngày 02 tháng 4 năm 1991.

Bàn thờ Bồ tát Quan Âm

Pho tượng cổ

Khu Tháp Tổ

Tượng Bồ Tát Quan Âm

Bàn thờ Quan Công

Tượng đức Phật A Di Đà

Tượng đức Phật Thích Ca

Tượng đức Phật Thích Ca

Tượng đức Phật nhập Niết Bàn

Vườn tượng Phật Tam Thế

Trang trí ở mặt tiền chùa

Giếng Gia Long

Ni sư trụ trì chụp ảnh lưu niệm với các học viên trường Du lịch đến thăm chùa.

Học viên trường Du lịch đang lễ Phật

Chùa Việt Nam - Xưa và Nay
Võ văn Tường

BỬU PHONG CỔ TỰ

  • Địa điểm: khu phố 5, phường Bửu Long, Tp.Biên Hòa
  • Niên đại dựng chùa: 1616
  • Người khai sơn: Bửu Phong Thiền sư
  • Trụ trì hiện nay: Ni sư Thích nữ Huệ Hương
  • Năm trùng tu: 1760, 1829, 1898, 1944, 1963, 1964, 1974 đến 2001
  • Hệ phái: Cổ Truyền Lục Hòa Tăng
  • Điện thoại: 061. 951145 0913. 874769

Sách Đại Nam nhất thống chí viết rằng: "Bửu Phong ở phía nam huyện Phước Chính 13 dặm, phía tây dòm xuống sông lớn, làm hậu vệ cho núi Long Ẩn, trên có chùa Bửu Phong, khói mây man mác, cây cối um tùm làm một thắng cảnh thứ nhất trong tỉnh hạt. Xưa kia có sư tăng hiệu Bửu Phong Hòa thượng lập chùa trên núi, nên gọi là núi Bửu Phong".

Chùa Bửu Phong

Căn cứ vào hàng chữ Hán khắc trên tấm liễn gỗ treo ở cột gian giữa giảng đường thì chùa Bửu Phong được xây dựng từ năm Bính Thìn (1616) và được trùng tu vào năm Minh Mạng thứ 9 (1829).

Hoành phi Bửu Phong Cổ Tự

Ngược dòng lịch sử: ngay từ đầu thế kỷ thứ XVII, trước khi có cuộc hôn nhân giữa công chúa Ngọc Vạn (con Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên) và vua Chân Lạp Cherry thứ II (1620), năm 1616 có một nhà sư đã theo bước chân bang giao, hòa hiếu giữa hai nước Lạp Việt đến vùng núi non cẩm tú dựng một am tranh đặt tên là Bửu Phong. Nhà sư ấy chính là Bửu Phong Thiền sư, vị Tổ khai sơn Bửu Phong Cổ Tự trên núi Bình Điện (còn gọi là núi Bửu Phong) thuộc khu di tích Danh thắng Bửu Long ngày nay. Từ khi tạo lập đến nay, chùa Bửu Phong đã trải qua 13 đời Tổ trụ trì:

  • Tổ khai sơn: Bửu Phong Thiền sư
  • Tổ thứ hai: Thiền sư Thành Chí, pháp danh là Pháp Thông Thiện Hải thuộc dòng Lâm Tế Chính Tông Việt Nam đời thứ 34 (tịch năm 1666)
  • Tổ thứ ba: Đại lão Hòa thượng pháp hiệu Tổ Tông, tự là Điền Quang (tịch năm 1708)
  • Tổ thứ tư: Đại lão Hòa thượng Tiên Cần, tự là Từ Nhượng (thị tịch năm 1763)
  • Tổ thứ năm: Đại lão Hòa thượng pháp hiệu Tiên Trí, tự là Quảng Thông (tịch năm 1820)
  • Tổ thứ sáu: Đại lão Hòa Thượng Tiên Hiện, tự là Giáp Minh (thị tịch năm 1869)
  • Tổ thứ bảy: Đại sư Minh Hỷ, tự Thiện Duyệt (thị tịch năm 1893)
  • Tổ thứ tám: Đại lão Hòa thượng Pháp Truyền, tự Chơn Ý (1893-1922). Ngài là bậc chân tu Phật học, tài đức song toàn, cảm hóa được thập phương Phật tử qui sùng, đạo mạch hưng long, Thiền môn đạt thịnh. Do đó, chùa Bửu Phong thời gian này được trùng tu rất trang nghiêm, mỹ lệ. Với uy danh và đức độ của Tổ Chơn Ý, triều đình Huế đã thỉnh Tổ lai kinh thuyết giáo đượm nhuần mưa Pháp trong Hoàng tộc và khắp mọi nơi. Trong các đời Tổ truyền thừa thì Tổ Chơn Ý đã có công lớn trong việc trùng hưng chùa Bửu Phong, xứng đáng với lời khen ngợi của danh nhân Trịnh Hoài Đức viết trong Gia Định thành thông chí: "Chùa Bửu Phong trên ngọn núi Bửu Phong là nơi địa linh nhân kiệt".
  • Tổ thứ chín: Đại lão Hòa thượng pháp hiệu Như Truyền (tịch năm 1941). Ngài là bậc cao tăng, uy tín nổi tiếng khắp nơi, có công lớn trong việc trùng tu chùa Bửu Phong.
  • Tổ thứ mười: Đại sư Bửu Thanh (thị tịch năm 1944)
  • Tổ thứ mười một: Đại sư Huệ Quang (tịch năm 1962)
  • Tổ thứ mười hai: Hòa thượng pháp hiệu Thiện Giáo. Ngài đã kế nghiệp các đời Tổ và trùng tu chùa Bửu Phong thêm phần khang trang. Hòa thượng thị tịch ngày 26/4/1983.
  • Tổ thứ mười ba: Hòa thượng Thích Huệ Thành (1918-2001) Tăng thống Giáo hội Phật giáo cổ truyền Việt Nam. Hòa thượng là một cao tăng lỗi lạc, suốt cuộc đời chỉ có một tâm nguyện: tu học, hành đạo, hoằng pháp lợi sanh và đóng góp vào sự nghiệp giải phóng dân tộc. Hòa thượng có công lớn trong việc trùng hưng chùa Bửu Phong và chấn chỉnh đạo pháp ngày thêm uy nghi, hưng thịnh.

Năm 1972, Hòa thượng Huệ Thành đã công cử Ni sư Thích nữ Huệ Hương thay mặt Ngài quản lý và phát triển chùa Bửu Phong.

Năm 1988, Ni sư Huệ Hương chính thức trụ trì chùa Bửu Phong cho đến nay.

Phật điện

Ni sư Huệ Hương với tâm nguyện hoằng pháp lợi sanh, với ý nguyện tiếp nối sự nghiệp thầy Tổ, chọn cho mình con đường cầu đạo bồ đề. Do vậy, Ni sư đã dồn hết tâm huyết phục vụ: Đạo pháp - Dân tộc - XHCN và phát huy chính pháp tại chùa Bửu Phong. Ni sư đã nhận được nhiều bằng khen, kỷ niệm chương, giấy khen, bằng tán dương công đức của Giáo Hội, Chữ Thập đỏ, Mặt trận Tổ quốc Trung ương và tỉnh Đồng Nai. Đặc biệt, Ni sư đã nhận được nhiều bộ Huy chương của Trung ương: "Vì sự nghiệp nhân đạo"; "Vì sự nghiệp Đại đoàn kết dân tộc"; Huy hiệu "Người phụ nữ mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"; "Chiến sĩ biên phòng"...

Năm 1995, Ni sư đã được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cử đi dự Đại hội Hội Liên hiệp Phụ nữ Thế giới tổ chức tại Bắc Kinh (Trung Quốc).

Tại Đại hội Phật giáo tỉnh Đồng Nai lần thứ V, Ni sư Huệ Hương được đề cử tấn phong Ni trưởng.

Chùa Bửu Phong đã trải qua trùng tu nhiều lần: Vào đầu thế kỷ XVIII, có số người Hoa đến vùng đất Bửu Long sinh sống, trong đó có những người mộ đạo Phật, đã cùng nhau xây cất lại ngôi chùa Bửu Phong bằng gạch ngói.

Đến năm Kỷ Sửu (1829), Tham tướng Nguyễn Văn Hiệp và Hương bảo Nguyễn Văn Tâm phát tâm đại trùng tu lại ngôi chùa trên nền cũ có mở rộng. Năm 1898, Hòa thượng Pháp Truyền tiếp tục tu sửa giảng đường, nhà Tổ... Năm 1944, Hòa thượng Huệ Quang tổ chức trùng tu mở rộng hậu đường. Năm 1963, Yết ma Thiện Giáo cho xây đài Quan Thế Âm trước chùa. Năm 1964, Hòa thượng Tăng Thống Huệ Thành cho xây đài Tam Thế Phật và điện Linh Sơn Thánh mẫu. Từ năm 1974 đến nay, Ni sư Huệ Hương không ngừng tu sửa, trang trí lại ngôi chùa: xây cất lại nhà cầu (nơi hành lễ), làm lại cửa ra vào phía nam chùa, xây Bảo tháp tôn trí xá lợi Phật. Ngoài ra, còn cho trang trí, sơn thếp lại toàn bộ các bức hoành phi, câu đối, bao lam, hương án, tượng thờ và kiến tạo các nhóm tượng diễn tả cuộc đời đức Phật từ lúc đản sinh cho đến khi nhập Niết bàn.

Chùa Bửu Phong nằm bên bờ tả ngạn sông Đồng Nai, trên đỉnh núi Bình Điện (Bửu Phong) trong khu di tích Danh thắng Bửu Long, cách ngã tư Cầu Mới (Tp.Biên Hòa) khoảng 2km trên lộ 24 đi vườn bưởi Tân Triều (huyện Vĩnh Cửu). Từ xa, du khách đã nhận thấy giữa vùng đồng bằng nhô lên một ngọn núi lừng lững (cao hơn so với mặt nước biển 1.000m). Tảng sáng, sương như dải lụa trắng ngần quấn một vòng quanh lưng chừng núi. Mặt trời ló dạng, phần trên sương tan bớt, cảnh vật mờ mờ hiện ra. Sau tán lá rừng, nhạt nhòa làn sương mỏng là đài Tam Thế Phật màu trắng tinh khiết sừng sững uy nghiêm và một góc mái chùa nhô ra vươn lên nền trời xanh thẫm khiến mọi người liên tưởng đến đây là một bức tranh thủy mạc.

Ni sư Thích Nữ Huệ Hương

Qua cổng tam quan bề thế ở sát lộ 24, bước lên từng bậc đá men theo sườn núi, du khách theo một con đường khá đẹp đi dần lên núi. Vừa đặt chân lên đỉnh núi, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những công trình nghệ thuật độc đáo ẩn hiện sau những tảng đá, tàn cây cổ thụ đó là: đài Tam Thế Phật và các nhóm tượng minh hoạ sự tích đức Phật (tượng Phật đản sinh, Thích Ca xuất gia, Thích Ca thành đạo, Thích Ca chuyển pháp luân, Thích Ca nhập Niết bàn); tượng Thích Ca ngồi kiết già trên tòa sen dưới gốc cây cổ thụ, hai bên có voi và khỉ dâng quả. Từ trên đỉnh núi, du khách phóng tầm mắt ra xung quanh sẽ thấy cả một vùng quê bao la: những thảm lúa chín vàng, ruộng rau xanh ngát bên dòng sông Đồng Nai như dải lụa mềm mại, uốn lượn ôm ấp những xóm làng quyện bóng khói lồng. Càng lên cao du khách càng được tận hưởng khung cảnh trời mây thoáng đãng, không khí trong lành, gió đưa thoang thoảng mùi hương, cỏ hoa. Giữa trưa nắng gắt, nhưng mọi người có cảm giác như đang được tắm mình trong tiết thu mát mẻ.

Tháp Xá lợi Phật

Bửu Phong Cổ Tự tọa lạc trên đỉnh núi Bình Điện, nhìn giống như một yên ngựa khá bằng phẳng, kiến trúc theo kiểu chữ Tam (三) giống hầu hết các chùa xưa ở miền Nam hay các chùa đời Trần ở miền Bắc. Chùa gồm: chánh điện, giảng đường và nhà hậu Tổ tiếp nối nhau. Ngoài ra, hai bên (tả, hữu) chùa còn có liêu phòng Ni phái và Tăng đường. Chùa được xây dựng bằng gạch thẻ, vôi hợp chất, mái lợp ngói vảy cá, nền lót gạch bông. Bộ khung vì kèo làm bằng gỗ núi rất tốt. Mặt tiền chùa nhìn về hướng bắc, trước chùa có tượng Bồ tát Quan Thế Âm, sau chùa là dòng Đại giang, bên trái có đá Thanh Long, bên phải có hang Bạch Hổ...

Mặt tiền chùa được trang trí rất hấp dẫn khách tham quan bởi các bức phù điêu chạm trổ ghép sành công phu, tinh vi mang tính nghệ thuật cao theo phong cách triều Nguyễn. Các đề tài: Cuốn thư, Lân ngậm trái châu, ông Nhựt, bà Nguyệt, rồng chầu mặt trời, nhóm tứ linh, tứ quý, hoa văn đồng tiền, chữ vạn, mây, dây hoa lá cách điệu.... biểu thị cho quyền uy và sức mạnh, sự an nhàn, thịnh vượng... là ước mơ ngàn đời của người dân Việt Nam. Đặc biệt ở hai cột chính giữa mặt tiền có cặp đối nói lên ý nghĩa tên chùa:

"Bửu nhạc dịu dàng như Thứu Linh
Phong sơn đẹp đẽ tựa Kỳ Viên"

Tất cả các mảng trang trí này làm bằng chất liệu ô dước, xi măng, bề mặt ghép mảnh sành sứ nhiều màu óng ánh, tạo cho mặt tiền ngôi chùa vừa rực rỡ, trang nghiêm lại cổ kính chinh phục lòng người.

Trang trí ở mặt tiền chùa

Chánh điện được chia làm 3 gian thoáng rộng, trên hai hàng (4 cột) xi măng có đường kính 350 cm đắp nổi rồng ẩn mình trong mây, sơn son thếp vàng nhìn rất oai nghiêm, tạo vẻ linh thiêng cho chốn Thiền môn. Gian chính giữa thờ Tam Thế Phật. Tả hữu thờ Thập điện Diêm Vương. Các tượng Phật ở đây được tạc rất sống động. Đặc biệt, pho tượng Phật Di Đà tọa giữa chánh điện được tạc bằng gỗ mít có niên đại Minh Mạng thứ 9 (1829). Tiếp nối với chánh điện là giảng đường và nơi thờ Tổ. Ở đây, các tấm liễn, hoành phi, bao lam được nghệ nhân dân gian chạm khắc rất công phu, tinh vi thể hiện nhiều đề tài phong phú, được treo trên 4 hàng cột gỗ tròn đường kính 350cm và xà ngang tạo khung cảnh nơi đây rực rỡ, huyền bí. Bức tượng Chuẩn Đề 18 tay tọa ở giảng đường cũng là pho tượng cổ đã được các nhà khảo cổ học cho là một vị thần của Chân Lạp và giới Phật tử xưa đã đặt cho chùa một tên riêng mới: "Chùa Phật 18 tay". Ở nơi thờ Tổ, sự hiện diện của pho tượng Tổ sư Đạt Ma cùng với hơn chục bài vị của các sư trụ trì đã tịch được sơn son thếp vàng bài trí trang trọng trên các bàn hương án, là đề tài hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu và mỹ thuật. Chùa có xá lợi Phật và còn lưu giữ nhiều bình hoa, chén, đĩa, bát nhang cổ đời Thanh và một số tượng Phật nhỏ bằng đồng.

Trong số hơn 500 ngôi chùa hiện có ở Đồng Nai thì chùa: Bửu Phong, Đại Giác và Long Thiền là ba ngôi chùa có niên đại sớm nhất, ghi những dấu tích đầu tiên của người Việt Nam trong công cuộc mở mang đất nước và truyền bá Phật giáo vùng đất mới phương Nam.

Những ngôi chùa Đồng Nai (tập 1, NXB. VHTT, Hà Nội, 2002)

Linh thiêng ngôi cổ tự mang tên Bửu Phong

Tọa lạc trên núi Bình Điện, phường Bửu Long, TP Biên Hòa, chùa Bửu Phong là ngôi cổ tự có niên đại gần 400 năm, là một trong ba ngôi chùa cổ và có diện tích lớn thuộc tỉnh Đồng Nai. 


Để chuẩn bị cho Hội thảo khoa học về “Kiến trúc Phật giáo Việt Nam: Thống nhất trong đa dạng” vào tháng 4/2023, Ban Văn hoá TƯ GHPGVN phối hợp với Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Viện Bảo tồn Di tích…cùng các cơ quan nghiên cứu đã đến khảo sát Kiến trúc Phật giáo tại chùa Bửu Phong, đây ngôi chùa tiêu biểu của hệ phái: Bắc tông, nhằm nghiên cứu, đánh giá thực trạng kiến trúc Phật giáo, di sản kiến trúc Phật giáo; Tìm hiểu, nghiên cứu đặc trưng kiến trúc Phật giáo, sự thống nhất và đa dạng trong kiến trúc Phật giáo ở các vùng miền, hệ phái làm cơ sở xây dựng kế hoạch, định hướng bảo tồn, phát triển kiến trúc Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn tới. 


Đoàn khảo sát do: TT. Thích Thọ Lạc – UV Thư ký HĐTS, Trưởng Ban Văn hóa TƯ GHPGVN làm Trưởng đoàn; HT. Bửu Chánh – UVTT HĐTS, Phó Trưởng ban Thường trực BVH TƯ; TT. Thích Minh Tiến – UV HĐTS – Phó Trưởng BVH TƯ; TT. Thích Giác Nghi – UV HĐTS – Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bạc Liêu cùng chư Tôn đức Tăng, Ni trong Ban Văn hoá TƯ và các tỉnh thành cùng các nhà khoa học: PGS.TS Chu Văn Tuấn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo (Viện Hàn lâm KHXHVN); TS. Tạ Quốc Khánh – Trưởng phòng Nghiên cứu Di tích và Bảo tồn Di tích (Viện Bảo tồn Di tích); Ths. Nguyễn Thị Thu Hoan – PGĐ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia VN; Ths. KTS Nguyễn Minh Quang – Giám đốc CTCP Văn hoá Truyền thống Kim Liên; PGS.TS Vương Ngọc Lưu – Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội; PGS.TS Nguyễn Hồng Dương – Nguyên Viện trưởng Viên Nghiên cứu Tôn giáo cùng các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học đã làm việc với Tổ đình Bửu Phong.


Theo Ni trưởng, Vào đầu thế kỷ XVII, Bửu Long còn là vùng rừng núi hoang vu thuộc Chân Lạp. Năm 1616, một nhà sư người Việt theo sự bang giao Lạp – Việt đã đặt chân lên đất này, thấy cảnh núi non tươi đẹp, sư xin lập một am tranh đơn sơ, đặt tên là Bửu Phong tự. Ông tự xưng là Bửu Phong thiền sư. Từ khi có ngôi chùa, dân chúng các nơi tụ tập về sinh sống đông dần lên. Nhà sư đặt tên vùng đất này Bửu Long – 寳龍,ngụ ý đây là vùng đất thiêng có thế ẩn của rồng. 


Đến cuối thế kỷ XVIII, số người Hoa đến vùng đất này sinh sống ngày càng đông, trong đó có những người mộ đạo Phật đã xây cất lại ngôi chùa bằng gạch ngói. Họ đã mời thiền sư Thành Trí, pháp danh Pháp Thông – Thiện Hỉ, thuộc Thiền phái Tào Động đời thứ 36, đến trụ trì và tôn làm vị Tổ đầu tiên của chùa. Hòa thượng Pháp Thông không có đệ tử thay thế, nên sau khi ngài viên tịch, thiền sư Viên Quang (người Minh Hương thuộc Thiền phái Lâm Tế đời thứ 36) được cử về trụ trì chùa Bửu Phong.


Đến năm 1760, thiền sư Viên Quang đã trùng tu lại chùa Bửu Phong; Năm 1829, Tham tướng Nguyễn Văn Hiệp và Hương bảo Nguyễn Văn Tâm đã tổ chức xây cất mở rộng ngôi chùa; Năm 1898, hòa thượng Pháp Truyền tiếp tục trùng tu giảng đường, nhà tổ; Năm 1944, hòa thượng Huệ Quang tổ chức trùng tu và mở rộng hậu đường; Năm 1963, yết ma Thiện Giáo cho xây đài Quan Thế Âm trước chùa; Năm 1964, hòa thượng Huệ Thành cho xây đài Tam Thế Phật trên cụm tảng đá thiên nhiên xếp chồng lên nhau ở phía bên trái của ngôi chùa.

Từ năm 1974 đến nay chùa Bửu Phong được trở thành chùa Ni, dành riêng cho Ni chúng tu tập. Ni Trưởng trụ trì Bửu Phong đã không ngừng sửa chữa và trang trí để ngôi chùa được khởi sắc cảnh quan trang nghiêm cho khách thập phương tìm về cội nguồn tâm linh và du khách xa gần đến chiêm bái nhưng vẫn không mất đi lối kiến trúc cổ xưa và gìn giữ di sản quí báu của ngôi cổ tự rêu phong mãi tồn tại với thời gian theo dòng lịch sử .

Giữa năm 2005, Ni Trưởng tiếp tục cho trùng tu nhà thờ tổ, chánh điện và xây dựng, sửa chữa thêm một số hạng mục trong khuôn viên chùa đã bị hư hỏng. Trong đó, có hai con rồng uốn mình phủ phục hai bên bậc thang lên chùa. 


Năm 1991 Chùa Bửu Phong được công nhận Di tích Lịch sử Nghệ thuật cấp Quốc gia .


Từ cổng tam quan của chùa nằm dưới chân núi Bình Điện bên trục lộ 24, leo lên 99 bậc đá, tới độ cao khoảng 30 m là một Bửu Phong cổ tự nằm thấp thoáng sau cây bồ đề lớn. Chùa được xây dựng trên một mỏm đá khá bằng phẳng Chùa Bửu Phong đẹp tự nhiên, kết hợp một cách hài hòa với địa thế phong nhiều danh tăng và nhân sĩ Nho học ghi lại trong thơ và câu đối khắc tại chùa. 


Điển hình như câu đối trước cổng lớn: “Bửu thạch long đầu, cổ cảnh linh qui tại - Phong sơn hổ cứ, vạn đại chiếu phùng tồn” tạm dịch là “Đá quý rồng chầu, cảnh xưa rùa linh thường hiển hiện - Đỉnh non cọp ngự, muôn đời phượng múa hãy còn đây”. Với lối kiến trúc và các chạm trổ, trang trí hoa văn tinh vi độc đáo mang màu sức tâm linh huyền bí, là kiệt tác mang đậm phong cách dân tộc của nền văn hoá nghệ thuật Việt Nam. 


Điểm nổi bật của chùa Bửu Phong là ở kiến trúc đặc sắc, giống kiến trúc các chùa thời nhà Trần nằm giữa một rừng cây, có rất nhiều cây cổ thụ to. Bên trái của chùa có đá Long Đầu cao sừng sững, bên phải chùa la liệt đá thiền sàn.

Chùa được xây theo hình chữ “Tam – 三” gồm chính điện, giảng đường, nhà thờ tổ, ngoài ra còn có nhiều phòng Ni phái và nhà dưỡng tang . kết cấu chùa bằng gạch thẻ kết hợp vôi trắng, mái lợp ngói âm dương đậm chất chùa Việt Nền lót gạch vuông tài và gạch bông. Bộ khung vì kèo làm bằng gỗ núi rất tốt.


Mặt tiền chùa nhìn về hướng Đông Bắc, mặt trước của chùa có 7 cửa vòm được quét sơn vàng bắt mắt, trong đó 3 cửa chính ở giữa bằng nhau cao 3 m, rộng 2 m, hai bên là 4 cửa nhỏ được trang trí công phu và độc đáo, mang đậm phong cách Á đông qua các bức phù điêu, ghép từ các mảnh sành sứ mang tính nghệ thuật cao . Những đề tài điêu khắc, đắp vẽ trong chùa là cuốn thư, lân ngậm trái châu, rồng chầu mặt trời, tượng ông Nhật bà Nguyệt, nhóm tứ linh, tứ quý, chữ vạn, dây lá cách điệu... thể hiện cho ước mơ về quyền uy, sức mạnh, sự an nhàn thịnh vượng. 


Cổng tam quan chùa nằm dưới chân núi Bình Điện, bên đường Huỳnh Văn Nghệ. Mặt chính của chùa quay về hướng Đông Bắc, từ đây nhìn xuống sân bay Biên Hòa, Văn miếu Trấn Biên và những đồng ruộng. Bên trái có đá Thanh Long (còn gọi là Hàm Rồng), bên phải có hang Bạch Hổ và đài Tam thế Phật.

Trong chùa có những pho tượng mang nét đặc biệt Á Đông và nhiều cổ vật như cặp nai vàng đời Nguyễn, đầu “phường cổ” ” (Nhà Phật), tượng Phật nằm, tháp Bửu Phong rêu phong cổ kính và Xá Lợi – một báu vật nhà Phật. Xung quanh chùa có Long Đầu Thạch (còn gọi là Hàm Rồng, Hầm Hổ) và đài Tam Thế Phật, và một số cột đá trước tiền sảnh khắc liễn, chạm trổ rồng, phượng; một số câu đối, hoành phi miêu tả về vị trí linh thiêng của chùa. Nơi đây cũng đã từng là hầm bí mật nuôi dấu cán bộ cách mạng hoạt động ven đô trong chiến tranh. 


Trong đời sống tâm linh của người dân địa phương cũng như du khách, thì đây là ngôi cổ tự rất linh thiêng, thu hút rất đông khách thập phương tới chiêm bái và hành lễ bình an, sức khỏe, cầu tình duyên, con cái, cầu tài lộc …

Vào ngày 12/08 âm lịch hằng năm là ngày Lễ hội giỗ tổ khai sơn chùa Bửu Phong để tưởng nhớ công ơn các vị tiền bối hữu công .

Thích Nữ Huệ Hạnh
Hồ Thủy

Tượng thờ chùa Bửu Phong ở Đồng Nai

MỞ ĐẦU

Trong thời kỳ đầu du nhập vào xứ Đàng Trong, Phật giáo đã truyền vào theo hai hướng: từ sự di dân vùng Thuận Quảng đi vào và từ Trung Quốc sang, hình thành nên nhiều ngôi chùa thuộc hệ phái Bắc tông tập trung tại vùng đất Nông Nại Đại Phố, nay là Biên Hòa – Đồng Nai. Từ đây, Phật giáo đã truyền bá khắp nơi trong cả vùng Đông Nam Bộ. Ngôi chùa ghi nhận có mặt sớm ở Biên Hòa từ thế kỷ XVII trong đó có chùa Bửu Phong. Ban đầu, Phật giáo đã gắn bó với những người đi khai hoang, mở đất, là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho dân chúng nơi đây. Những vị tu sĩ đã “nhập thế” thực hiện vai trò cầu an cho người sống và cầu siêu cho người chết, mang lại cuộc sống tâm linh bình yên trên vùng đất mới. Sự du nhập của Phật giáo vào vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai là ‘bàn đạp’ để phát triển và truyền bá sang các vùng lân cận. Vì vậy, Phật giáo Đồng Nai có ảnh hưởng đến Phật giáo Bình Dương và miền Tây Nam Bộ.

Chùa Bửu Phong. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Theo dòng chảy của lịch sử, các ngôi chùa tại Đồng Nai cũng phát triển, trong đó có Tổ đình Bửu Phong. Nhìn lại một chặng đường lịch sử khá dài di qua, Tổ đình đã, đang tiếp tục bảo tồn các di vật và cổ vật hiện có, góp phần khẳng định những đóng góp của Phật giáo nói chung và của Tổ đình Bửu Phong nói riêng vào sự nghiệp phát triển Phật giáo, gắn với đời sống của dân cư vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai. Ngay từ khi Phật giáo du nhập, Tổ đình Bửu Phong là nơi truyền bá Phật giáo đến các vùng lân cận, tạo nên mối giao hòa để đặt nền móng cho Phật giáo phát triển sau này. Về sinh hoạt, Tổ đình mang nhiều dấu ấn văn hóa Phật giáo của vùng đất Nam bộ, nếu như sinh hoạt Phật giáo giữa các chùa thời bấy giờ còn khép kín, thì Bửu Phong là nơi hoạt động sôi nổi.

Về nghệ thuật thờ tượng, kiến trúc, bao lam Tổ đình được trang trí theo từng mảng đây là những biểu tượng của uy quyền và sức mạnh, với ước nguyện cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng sung túc. Trong khuôn viên của Tổ đình còn có hệ thống bảo tháp, nơi an nghĩ của các vị Trụ trì chùa khi qua đời, nằm xen lẫn trong vườn cây cổ thụ mát mẽ. Bên trong Tổ đình có hệ thống tượng thờ và các cổ vật có giá trị. Hệ thống tượng thờ còn nhiều tôn tượng cổ, có giá trị về mặt nghệ thuật cũng như tâm linh. Mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, nhưng Tổ đình vẫn còn giữ được kiến trúc cổ xưa, không làm thay đổi hiện trạng. Đặc biệt, người viết khảo tả hệ thống tượng thờ tại chùa Bửu Phong mang đến cho người đến chiêm bái thêm tính thiêng liêng tâm linh trong mỗi tâm hồn của người dân đến chùa. 

Chùa Bửu Phong. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Bộ tượng Tam thế Phật

Trong chùa Bửu Phong, hệ thống tượng Tam Thế Phật được đặt ở vị trí trên cao. Bộ tượng được tạc trong tư thế ngồi thiền bán già. Nhiều người thường gọi theo thói quen là tượng “Tam thế”. Thực ra đây chỉ là tên gọi tắt theo thói quen của người Việt để chỉ các vị Phật ở quá khứ, hiện tại và tương lai. Tên gọi đầy đủ của bộ tượng này có nhiều, song phổ biến nhất là “Tam Thế Tam Thiên Phật” tức 3.000 Đức Phật, mỗi thời 1.000 vị, hay:

“Tam Thế Thường Trụ Diệu Pháp Thân” là nhằm tôn sùng cái hình tướng chân thật, trang nghiêm, kỳ diệu, luôn tồn tại khắp không gian và xuyên thời gian của các đức Phật”[1].

Bộ tượng Di Đà Tam Tôn

Bộ này gồm có: Đức Phật A Di Đà ngồi chính giữa, tượng trưng sự sáng suốt hoàn toàn, tức là Trí. Bên trái tượng A Di Đà là tượng Quan Thế Âm Bồ Tát, tượng trưng tình thương yêu muốn cứu khổ chúng sinh, tức là Bi. Bên phải tượng A Di Đà là tượng Đại Thế Chí Bồ Tát, tượng trưng sức mạnh của ý chí, tức là Dũng. Ba vị này ngự ở cõi Tây Phương Cực Lạc, phóng hào quang để tiếp dẫn chúng sinh.

Bộ tượng Hoa Nghiêm Tam Thánh

Ở giữa là tượng Phật Thích Ca Mâu Ni hay Phật tổ Như Lai còn gọi là tượng Hoa Nghiêm. Hai bên là Bồ tát Văn Thù và Bồ tát Phổ Hiền được xem như là hai hiệp sĩ của đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài Văn Thù cưỡi sư tử xanh, hầu ở bên trái đức Như Lai, ngài Phổ Hiền cưỡi voi trắng, hầu ở bên phải. Hai Bồ Tát này là hai bậc thượng thủ của các hàng Bồ Tát, thường giúp đỡ, tuyên dương cho việc giáo hóa chúng sinh của đức Phật Như Lai.

Phật điện chùa Bửu Phong. Ảnh: Những ngôi chùa Đồng Nai, NXB VHTT 2002

Bộ tượng Tuyết Sơn Tam Thánh

Tượng Tuyết Sơn diễn tả tích Thích Ca Mâu Ni trong thời kỳ tu khổ hạnh trên núi Tuyết Sơn với thân hình gầy gò, chỉ có da bọc xương. Hai bên là hai vị tôn giả Ca Diếp và A Nan Đà. Ca Diếp (tượng có nét mặt già hơn) là người đứng đầu trong các đệ tử của Phật Thích Ca, tu theo phép tu khổ hạnh. Ngài hiểu rõ giáo lý của Phật hơn cả, nên khi Phật Thích Ca sắp viên tịch, có truyền lại cho Ca Diếp y bát (áo cà sa và bát) để biểu thị ý nghĩa trao lại đạo thống. Ca Diếp được xem là tổ thứ nhất của phái Thiền Tông. A Nan Đà, cũng gọi ngắn là A nan (tượng có nét mặt trẻ hơn) là em họ Phật Thích Ca, ngài xuất gia theo Phật. Theo kinh sách, A Nan Đà là người rất nhẫn nhục, hết lòng phụng sự đức Phật, Tôn giả nổi tiếng với trí nhớ phi thường về những lời Phật dạy. Ngài được Ca diếp truyền y bát cho làm tổ thứ hai của phái Thiền Tông.

Phật Di Lặc

Di Lặc là tên phiên âm chữ Hán, dịch nghĩa là “Từ Thị” tức là người có lòng từ bi, Ngài là một vị Bồ Tát và cũng là vị Phật cuối cùng xuất hiện trên trái đất theo truyền thuyết Phật giáo. Tượng Di Lặc được tạo hình là một người ngồi trên mặt đất trong tư thế sẵn sàng đứng dậy đi giáo hóa chúng sinh, hình tướng mập mạp, mặt tròn, miệng cười, phong thái luôn vui vẻ[2].

Bộ tượng Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu

Bộ tượng này vốn của Đạo giáo nhập vào Phật giáo. Bộ tượng này được bổ sung vào chính điện chùa trong khoảng thế kỷ XIX - XX, nhằm nói lên uy lực của Trời, tức Ngọc Hoàng Thượng Đế hay còn gọi là Hoàng Quân Giáo chủ, là đấng sáng tạo ra vũ trụ và thế giới nhân sinh. Trong tư cách này, Ngọc Hoàng như biểu hiện cho đấng sáng tạo với quyền năng tối thượng. Bên tay trái Ngọc Hoàng là tượng Nam Tào, vị thần giữ sổ sinh và xác nhận những điều tốt lành của chúng sinh. Bên tay phải Ngọc Hoàng là tượng Bắc Đẩu, vị thần giữ sổ tử và ghi chép những điều sai trái của chúng sinh. Hai vị này như một lời nhắn nhủ tới chúng sinh sự sinh tử trong cuộc sống luân hồi.

Cửu Long/Phật Thích Ca sơ sinh

“Theo quan niệm Phật giáo, thì trong không gian có vô số thế giới và có vô số đức Phật. Đức Thích Ca là Đức Phật thứ tư và cũng là Đức Phật hiện tại”[3]. Truyền thuyết kể rằng ngài vừa sinh ra đã có 9 con rồng phun nước tắm, có hai vị thiên đế là Đế Thích và Phạm Thiên đến chào mừng, Ngài đi 7 bước trên 7 bông hoa sen, tay trái chỉ trời, tay phải chỉ đất nói: “Thiên thượng địa hạ duy ngã độc tôn”. Bám vào sự kiện ra đời đức Phật Thích Ca, nhà điêu khắc xưa đã tạc tượng Thích Ca Sơ Sinh, tức là Phật chưa thành Phật và không ngồi trên tòa sen.

Hai bên Cửu Long Thích Ca Sơ Sinh là tượng Phạm Thiên (bên trái) và Đế Thích (bên phải). Bộ tượng này được đặt ở bậc thấp nhất và ở ngoài cùng của hệ tượng được bài trí ở thượng điện.

Quan Âm Thiên Thủ Thiên nhãn

Quan Thế Âm được người đời quan tâm nhiều bởi đặc tính cứu khổ cứu nạn. Dân gian thường gọi là Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn, vì Ngài có thể hóa thành muôn nghìn thân thể để cứu vớt người trong muôn nghìn trường hợp. Quan Âm có nhiều tay, nhiều mắt, diễn tả khả năng vô biên của Người để nhận thức, cảm thông và cứu vớt chúng sinh.

Địa Tạng vương Bồ tát

“Là vị Bồ Tát chuyên cứu độ sinh linh trong địa ngục và trẻ con yểu tử, cũng được xem là người chuyên cứu giúp lữ hành phương xa. Địa Tạng tay cầm Ngọc như ý và Tích trượng có sáu vòng, biểu hiện của sự cứu độ chúng sinh của Bồ Tát trong lục đạo (sáu đường tái sinh)”[4].

Trong kinh Địa Tạng, có nói rằng “… Nơi chỗ sạch sẽ ở phương Nam trong cuộc đất của mình ở, dùng đất đá, tre gỗ mà dựng cất cái khám cái thất. Trong đó có thể họa vẽ cho đến dùng vàng, bạc, đồng, sắt đúc nắn hình tượng của Ngài Địa Tạng Bồ tát đốt hương cúng dường, chiêm lễ ngợi khen, thời chỗ của người đó ở được mười điều lợi ích như: đất đai, nhà cửa bình yên, người thác được sinh lên cõi trời, người sống thêm tuổi thọ, cầu gì được nấy, tránh được tai nạn nước, lửa và các điềm dữ, đi đâu đều có thần ủng hộ, gặp nhiều duyên lành, điều may mắn…”[5].

Bộ tượng Thập điện Diêm Vương

Bộ này gồm 10 tượng chia thành 2 hàng ở 2 bên nhìn vào chính điện. Gồm có: Tần Quảng Vương, Sở Giang Vương, Tống Đế Vương, Ngũ Quan Vương, Diêm La Vương, Thái Sơn Vương, Biến Thành Vương, Bình Đẳng Vương, Đô Thị Vương, Chuyển Luân Vương.

Kim Cương, Hộ Pháp Khuyến Thiện - Trừng Ác

Hộ pháp là sự ủng hộ chính pháp của Phật và Bồ Tát. Phải có sự ủng hộ của các bậc có lực lượng lớn thì đạo mới không bị diệt. Lực lượng ấy, từ Phạm Thiên, Đế Thích, Bát bộ quỷ thần, đến các vua chúa… đều là người bảo hộ Phật Pháp và được gọi là Hộ Pháp. Các thần Hộ Pháp như Tứ Thiên Vương, Kiên Lao, Địa Kỳ… đều thề trước Phật quyết ra sức hộ trì Phật pháp.

Phổ biến nhất là hai dạng tượng Hộ Pháp: Bát bộ Kim Cươnggồm: Thanh Trừ Tai Kim Cương; Tích Độc Thần Kim Cương, Hoàng Tùy Cầu Kim Cương; Bạch Tịnh Thủy Kim Cương, Xích Thanh Hỏa Kim Cương, Định Trừ Tai Kim Cương, Tử Hiền Thần Kim Cương, Đại Thần Lực Kim Cương. Cả tám vị đều được tạo hình là võ tướng, đứng trên mây, kích thước tương đương nhau, với chức năng hộ Pháp, các vị Kim Cương đều mang theo vũ khí, song từ màu da và khuôn mặt, sự phối kết cơ bắp toàn thân đã biểu hiện rõ hai tính chất đến trái ngược nhau là trừng ác và khuyến thiện; Hộ Pháp Khuyến Thiện và Hộ Pháp Trừng Ác là hai pho tượng rất lớn. Hộ Pháp Trừng ác mặt đỏ, tay lăm lăm vũ khí, còn Hộ Pháp Khuyến Thiện mặt trắng, tay cầm viên ngọc. Tượng Khuyến Thiện ở bên trái, Trừng Ác ở bên phải với nguyên tắc “Tả trọng hữu khinh” tức bên trái trọng hơn bên phải.

Tượng Đức Ông

Trưởng giả Cấp Cô Độc, một nhân vật thời Thích Ca tại thế, đã mua một khu vườn cây của Thái Tử Kỳ Đà xây tịnh xá cúng dường Đức Phật, đây là ngôi chùa đầu tiên trên thế giới, thỉnh Phật Thích Ca về thuyết pháp. Sau này ông được coi là người bảo vệ tài sản của nhà chùa. Vì vậy, người ta gọi là Đức Ông.

“Tượng có hình dáng quan văn, đội mũ cánh chuồn, mặt đỏ, râu dài và đen, mắt sắc, vẻ mặt nghiêm nghị, tay phải cầm bút, tay trái cầm sổ ghi chép các công việc ở chùa và các công đức thành tâm của tất cả ai đến lễ Phật”[6].

Vì vậy, khi vào chùa lễ Phật, đầu tiên là phải làm lễ trước ban thờ Đức Ông để kính cáo, sau đó mới ra chính giữa Phật điện để lễ Phật. Đức Ông có hai thị giả là Già Lam và Chân Tể đi kèm. Tượng hai vị này cũng được tạo hình là quan văn đứng hoặc ngồi hai bên Đức Ông. Một vị tay cầm bút, còn vị kia là một võ tướng tay cầm binh khí.

Thánh Tăng

Hay còn gọi là đức Thánh Hiền, tượng được tạo hình là một vị Tăng đầu đội mũ tỳ lư thất Phật, vành mũ là 7 cánh sen, mỗi cánh sen có hình một đức Phật, tay cầm chén, tay bắt ấn. Tượng chính là hình ảnh ngài A Nan Đà tôn giả vâng theo lời Phật làm nhiệm vụ truyền bá đạo Phật, phân phát cơm cháo… cho các chúng sinh bị đói khát. Thánh Tăng cũng có hai trợ thủ là Diệu Nhiên và Đại Sĩ, được đặt trong tư thế đứng hầu: một pho với khuôn mặt mầu xanh dữ tợn, còn một pho hình dáng nhân từ hiền hậu.

Tổ truyền đăng

Theo lịch sử Phật giáo thì sau khi đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập diệt, ngọn đèn Phật giáo ở Tây Thổ (Ấn Độ) được 28 vị Tổ kế tiếp nhau truyền thừa thắp sáng. Đến tổ thứ 28 của Phật giáo Tây thổ là Bồ Đề Đạt Ma đã truyền sang Trung Quốc và trở thành sơ tổ của dòng Đông Độ, phát triển đến Tổ thứ 6 là Huệ Năng đại sư thì chia ra các thiền phái. Như vậy tất cả có 33 vị Tổ chung được gọi là Tổ Kế Đăng (hay Tổ Truyền Đăng). Bộ tượng này đặt ở nhà hậu tổ. Các tượng này được chọn trong 28 vị tổ đầu tiên ghi trong sách Thiền Uyển kế đăng lục. Ý nghĩa của các tượng này là: các vị tổ có nhiều nguồn gốc, thành phần xuất thân khác nhau, nói lên tính hòa đồng không phân biệt đẳng cấp của nhà Phật. Đó là các vị Tôn Giả: Ma Ha Ca Diếp, A Nan Đà, Thương Na Hòa Tu, Ưu Ba Cúc Đa, Đề Đa Ca, Di Giá Ca, Bà Tu Mật, Phật Đà Nan Đề, Phục Đà Mật Đa Hiệp, Mã Minh, Ca Tỳ Ma La, Long Thụ, La Hầu La Đa, Tăng Già Nan Đề, Già Da Xá Đa, Cưu Ma La Đa, Xà Dạ Đa…

Bộ tượng Thập bát La Hán

Theo sách Pháp trụ ký thì Đức Phật chỉ định 16 vị La-hán sống mãi ở cõi đời này để tế độ chúng sinh. Đó là các vị Tôn Giả: Tân Độ La Bạt La Nọa Xà, Ca Nhạ Ca Phạt Ta, Ca Nhạ Ca Bạt Ly Noa Xà, Tô Tần Đà, Nhạ Cư La, Bạt Đà La, Ca Lý Ca, Phạt Xà La Phất Đà La, Thú Bác Ca, Ban Thác Ca, La Hỗ La, Nà Già Tê Na, Nhân Yết Đà, Phạt Na Bà Tư, A Thị Đa, Chú Đồ Bán Thác Ca. Về sau, có người thêm hai vị Tôn Giả nữa để thành 18, hoặc là Khánh Hữu và Tân Đầu Lư, hoặc là Ca Diếp và Quân Đồ Bát Thán. Bộ tượng này được đặt ở hai dãy trong chùa.
Bộ tượng 5 vị

Bộ tượng gồm 5 vị (Phật và 4 Bồ tát) được cho là cổ nhất của chùa, cách bày trí không giống như tại các chùa Kim Long (Xã Tân Bình, Vĩnh Cửu, Đồng Nai), Phổ Quang (Xã Bình Hòa,Vĩnh Cửu, Đồng Nai). Bộ tượng này làm bằng gỗ đục chạm rất sắc xảo, sơn son thếp vàng được bố trí tại chính điện để tại cấp thứ nhất 2 tượng, cấp thứ hai 2 tượng và phía sau tượng Phật đản sinh 01 tượng, không như các chùa khác bộ tượng được đặt hàng ngang ở cấp dưới cùng của bệ thờ.

Chùa Bửu Phong. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

KẾT LUẬN

Có thể nói rằng, mỗi hoạt động của Tổ đình Bửu Phong đều hướng đến con người hay nói cách khác là hướng đến nhân sinh, mong muốn mang đến sự an lạc cho cả người sống và người đã qua đời. Thông qua các hoạt động lễ hội Phật giáo, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nghệ thuật dân gian trong nhân dân, thông qua đó sẽ quảng bá đến mọi người các giá trị nghệ thuật hệ thống tượng thờ trong chính điện, kiến trúc điêu khắc trên bao lam, hoành phi, liễn đối của chùa, để giới thiệu giáo lý nhà Phật, nhằm hướng con người đến cuộc sống chân, thiện, mỹ. Sự đóng góp này không chỉ riêng cho đồng bào Phật giáo, mà còn lan rộng ra các tầng lớp khác trong xã hội. Nhìn chung, Phật giáo nhập thế qua hệ thống các pho tượng thẩm mỹ làm cho người chiêm bái phát khởi tâm thiện lành, an ủi về tinh thần giúp con người vơi đi nỗi khổ, niềm đau, buồn bã, thất vọng để con người phấn chấn về mặt tinh thần, có niềm tin trong cuộc sống. Vì vậy, thời hiện đại qua các bộ tượng thờ trong chùa có vai trò quan trọng trong đời sống thường nhật và tâm linh của mỗi con người chúng ta. 

Tác giả: Thích Nữ Nhuận Anh
Học viên Cao học, Học viện PGVN tại Tp.HCM

[1] Lê Trí Dũng, Di tích chùa Bửu Phong, Nxb Công ty cổ phần in ấn và quảng cáo Tân Phát, tr. 74. 
[2] Lê Trí Dũng, Di tích chùa Bửu Phong, Nxb Công ty cổ phần in ấn và quảng cáo Tân Phát, tr. 75. 
[3] Lê Trí Dũng, Di tích chùa Bửu Phong, Nxb Công ty cổ phần in ấn và quảng cáo Tân Phát, tr.76. 
[4] https://linhx.wordpress.com/truy cập ngày 06/1/2022. 
[5] HT. Thích Trí Tịnh (2010), Kinh Địa tạng bồ tát bổn nguyện, Nxb Tôn giáo, tr. 153. 
[6] Lê Trí Dũng, Di tích chùa Bửu Phong, Nxb. Công ty cổ phần in ấn và quảng cáo Tân Phát, tr .78.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét