2 tháng 9, 2021

Chùa Bích Động

Tên thường gọi: Chùa Bích Động

Chùa Bích Động nằm trong rặng núi đá vôi Trường Yên thuộc xã Ninh Hải, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Đường vào chùa


Cảnh chùa

Tam quan chùa

Mặt tiền chùa

Chùa Bích Động

Các ngôi chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng ở đây được dựng vào thời Hậu Lê. Chùa còn giữ nhiều di tích của thế kỷ XVIII. Năm 1773, Tể tướng Nguyễn Nghiễm (thân sinh thi hào Nguyễn Du) nhân đi thăm một số cảnh đẹp của Ninh Bình, đã đến thăm chùa thờ Phật trong động, đặt tên động là “Bích Động” (Động Xanh) và cho khắc 2 chữ đó ở núi, phía trên mặt tiền chùa Trung. Khuôn chữ dài 1,5m, bên phải có dòng chữ nhỏ “Nguyễn Nghiễm phụng đề”, bên trái có dòng chữ nhỏ “Nhật Nam Nguyên chủ đặt bút”. Theo tư liệu ở chùa, những nghệ nhân đã đục, khắc suốt 8 tháng trời mới xong 2 chữ “Bích Động” đó.

Chùa Trung

Chùa Thượng

Phía sau chùa Trung, lên 20 bậc đá là đến Động Tối. Ở động có treo một quả chuông do hai nhà sư Chí Kiên và Chí Thể cho đúc vào năm 1707. Trong động còn có 3 pho tượng Phật bằng đá, nhũ đá hình rùa lớn và các khối đá gõ vào có tiếng như tiếng mõ.

Khu danh thắng này đã được gọi là “Nam Thiên đệ nhị động”. Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia.



Điện Phật

Bàn thờ Tổ

Tượng Đức Phật

Tượng Phật trong động

Tượng Bồ tát Quan Âm ở chùa Thượng

Tượng Hộ Pháp

Vườn tháp

Nhà khách

Hồ sen

Chữ Bích Động

Chuông và bia chùa

Chuông chùa

Chùa Việt Nam - Xưa và Nay
Võ văn Tường
Cổ tự giữa lòng Di sản thế giới Tràng An

Chùa Bích Động nằm trong quần thể Di sản thế giới Tràng An. Chùa còn có tên gọi khác là "Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng", nghĩa là ngôi chùa bằng đá đẹp như ngọc, được Tĩnh Vương Trịnh Sâm (1767-1782) mệnh danh là “Nam Thiên đệ nhị động”. Mỗi dịp Xuân về, chùa thu hút đông đảo phật tử, du khách đến chiêm bái và vãn cảnh.

Bích Động cổ tự tọa lạc trên dãy núi đá Ngũ Nhạc Sơn, thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Chùa được xây dựng theo kiểu chữ “tam” trong Hán tự, gồm ba tòa không liên nhau, dựa vào thế núi từ thấp lên cao thành ba ngôi chùa riêng biệt, ẩn hiện dưới những tán cây cổ thụ xanh biếc giữa núi đá trùng điệp.

Cầu đá dẫn vào cổng Tam quan chùa Bích Động, được ghép bằng những phiến đá xanh. Trụ cầu gồm 4 nhịp được chạm trổ cách điệu hình đầu rồng.

Chùa Bích Động gồm ba ngôi chùa, phân bố theo sườn núi từ thấp lên cao: chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng.

Chùa Hạ ở dưới chân núi, gồm 5 gian được xây trên một nền cao, kè đá. Trong chùa thờ Phật, phía sau chùa có các bảo tháp. 

Chùa Trung nằm ở lưng chừng núi, chỉ có phần cửa và mái chùa lộ thiên, các kiến trúc còn lại nằm gọn trong hang núi. Chùa được xây dựng vào khoảng TK XV, thờ Phật Thích Ca Mâu Ni. Phía trên mái chùa có hai chữ Hán tự "Bích Động" do Tể tướng Nguyễn Nghiễm (1708-1776) khắc trên vách núi năm 1775 theo lệnh của chúa Trịnh Sâm. 

Phía bên trái chùa Trung có gian thờ Thánh Mẫu.

Mái ngói cổ kính của chùa Bích Động. 

Sư thầy Thích Đàm Thọ, trụ trì chùa cho biết: “Bích Động xưa kia là ngôi chùa nhỏ ở trên đỉnh núi, không rõ được xây dựng từ năm nào. Một trong những văn bia cổ ở chùa Thượng ghi lại rằng, vào cuối đời Đinh, đầu đời Tiền Lê (khoảng TK X) có một người phụ nữ họ Lã đã tiến cúng tiền của để tu sửa, chỉnh trang lại chùa. Theo lời các sư tổ truyền lại, toàn bộ công trình chùa quy mô như hiện nay được hoàn thiện cách đây bốn trăm năm”.

Từ chùa Hạ du khách bước lên 90 bậc đá ở bên trái lên lưng chừng dãy núi Ngũ Nhạc là chùa Trung. Đây là ngôi chùa rất độc đáo, ít nơi có được. Vách núi ở đây hõm vào như miệng rồng chứa hẳn một phần ngôi chùa bên trong, chỉ còn lại một phần mái trước chùa là lộ thiên. Sư thầy Thích Đàm Thọ cho biết, trên mái chùa Trung có mười chữ Hán màu vàng, đọc theo thứ tự từ trái sang phải là: Già Lam Thần - Đại Hùng Bảo Điện - Nam Thiên Tổ (nghĩa là tất cả các vị sư tổ ở trời Nam này đều xuất phát từ chùa Bích Động ra đi), nói lên vị thế quan trọng của chùa Bích Động trong sự phát triển của Phật giáo ở Việt Nam.

Từ chùa Trung có hang núi dẫn lên chùa Thượng, có tên là Động Tối (Động Bích). Không gian bên trong động vô cùng kỳ vĩ với hàng trăm nhũ đá hình thù độc đáo. Người dân địa phương khéo tưởng tượng đặt tên cho những nhũ đá là ông tiên, cô tiên, tiểu đồng, rồng lượn, rùa bơi, voi chầu, hổ phục...

Từ cửa Động Tối du khách bước theo những bậc đá dẫn lên chùa Thượng. Đây là ngôi chùa nằm ở vị trí cao nhất. Từ đây có thể phóng tầm mắt bao quát được toàn bộ cảnh đẹp của vùng núi non hùng vĩ của Di sản thế giới Tràng An.
Từ chùa Bích Động du khách đi bộ khoảng 100 mét ra bến đò Thạch Bích để xuống thuyền đi thăm quan Hang Thong, Thung Nắng. Hoặc, du khách có thể tiếp tục đi xe thêm 2km nữa để khám phá Hang Chùa, Hang Ghé, Thung Giữa, Hang Bụt...

Từ lâu, chùa Bích Động là điểm dừng chân không thể bỏ qua đối du khách trong và ngoài nước khi đến với vùng đất Cố đô Hoa Lư. Chị Marine, du khách đến từ Paris (Pháp) cho biết: “Tôi rất ấn tượng với cảnh quan yên tĩnh, thanh tịnh và vẻ đẹp cổ kính của ngôi chùa này. Ở đây có sự gắn kết giữa ngôi chùa với khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của Di sản thế giới Tràng An”.

Cửa ra của Động Tối có cấu tạo tự nhiên rất độc đáo. Động Tối là một không gian dài, rộng có điện thắp sáng. Động cũng có tượng Đức Phật Di Đà, tượng Văn Thù Bồ Tát, Quan Âm Bồ Tát.

Không gian kỳ thú bên trong Động Tối.

Chiếc chuông đồng cổ treo trên vách đá ở lối vào Động Tối được hai vị thiền sư Trí Kiên và Trí Thể đúc năm Đinh Hợi (1707).

Không gian bên trong động tối với những nhũ đá có hình thù kỳ lạ.

Đỉnh núi Ngũ Nhạc Sơn với những mỏm đá tai mèo thu hút khách thăm quan khi đến thăm chùa Bích Động.

Khung cảnh núi non trùng điệp nhìn từ chùa Bích Động.

Chùa Bích Động tô điểm vẻ cổ kính cho Di sản thế giới Tràng An. 


Năm Giáp Ngọ 1774, Tĩnh Vương Trịnh Sâm đến thăm và đặt tên cho chùa là Bích Động. Sau đó, Tể tướng Nguyễn Nghiễm (1708-1776), thân sinh của Đại thi hào Nguyễn Du, thừa lệnh của Trịnh Sâm cho khắc lên vách núi ở chùa Trung hai chữ “Bích Động” bằng Hán tự. Bên cạnh hai chữ “Bích Động” có hàng chữ ghi “Nguyễn Nghiễm phụng đề”, có nghĩa là Nguyễn Nghiễm phụng chỉ đề chữ.
 
Thực hiện: Trần Hiếu
Chùa Bích Động – Ngôi chùa cổ kính trong lòng di sản

Chùa Bích Động là một trong những danh thắng nổi tiếng mà Ninh Bình may mắn sở hữu. Nổi tiếng với cảnh sắc nguyên sơ và có chút trầm lắng, chùa là điểm đến hoàn hảo dành cho những ai muốn tạm xa sự náo nhiệt của cuộc sống đô thị thường ngày.

Chùa Bích Động vốn được xây dựng với cái tên “Bạch Ngọc Thanh Sơn Đồng” nghĩa là ngôi chùa đẹp, trong sáng như ngọc ngự ở chốn núi rừng thâm sâu. Tồn tại gần 600 năm với biết bao sự kiện lịch sử, tại đây hiện đang lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Ngày nay, chùa Bích Động đã được xếp hạng là một di tích quốc gia đặc biệt và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa, thiên nhiên của thế giới. Đây là một trong những ngôi chùa linh thiêng hàng đầu miền Bắc, thu hút rất nhiều hành khách tìm về mỗi năm.


Chùa Bích Động lưu giữ kiến trúc lâu đời, được xây dựng theo kiểu chữ “Tam” (hán tự). Khuôn viên gồm ba ngôi chùa không liền nhau, nằm dọc theo sườn núi và được chia làm ba cấp theo độ cao: Chùa Hạ, Chùa Trung và chùa Thượng.

Chùa Hạ gồm 5 gian được xây dựng trên một nền cao dưới chân núi. Kiến trúc được thiết kế theo kiểu chữ Đinh (Hán Tự). Mái chùa gồm 8 mái với đặc trưng 2 tầng mái uốn cong. Các cột cao hơn 4m đều được làm bằng đá liền một khối, không chắp nối. Để làm được những cột đá như thế ở thời điểm đó thì quả thật rất kỳ công. Sau khi đi một vòng chùa Hạ, bạn trở ra sân quay về hướng Bắc sẽ gặp lối đi được xếp bởi 80 bậc đá men quanh sườn núi. Đây là con đường dẫn đến nơi tọa lạc của chùa Trung. Đây là một ngôi chùa khá độc đáo chỉ có phần mái và cửa lộ thiên còn các kiến trúc còn lại đều nằm ẩn trong hang núi. Chùa Trung được xây dựng gồm ba gian để thờ Phật. Phía trên mái khắc hai chữ Hán tự “Bích Động” được đặt theo lệnh ban của chúa Trịnh Sâm. Phía bên trái chùa chính là gian thờ thánh Mẫu. Bước thêm gần 40 bậc đá nữa theo sườn núi là tới chùa Thượng- Ngôi chùa nằm ở vị trí cao nhất, gần với đỉnh núi Bích Động. Chùa cao hơn so với sân gạch dưới đất khoảng 60 mét, được xây dựng theo hướng Đông Nam. Ở hai bên chùa có thờ miếu Thổ Địa và thờ Đức Sơn Thần. Cạnh chùa còn có một bể nước được người dân ví như “bể nước Cam Lộ” của Quan Âm Bồ Tát.

Chùa Bích Động được ví như viên ngọc quý nằm yên bình giữa lòng núi non đại ngàn. Chính cảnh sắc thiên nhiên bốn bề ôm trọn đã góp phần tôn lên cái vẻ cũ kỹ, hoài cổ của chùa hơn cả. Nếu bạn có dịp ghé thăm Ninh Bình, đừng quên ghé qua Chùa Bích Động để cảm nhận sự thanh tịnh và yên bình của ngôi chùa này. Chắc chắn bạn sẽ có một trải nghiệm tuyệt vời khi khám phá vẻ đẹp của ngôi chùa độc nhất vô nhị này.

Nguồn: Thủy Tiên

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét